Drempel Dank weer voor de fijne reacties. Het lijkt wel alsof er met elke nieuwsbrief van ons er ook een oorlog bijkomt. Toch denken we dat het stoppen met onze nieuwsbrieven niet leidt tot het stoppen van de oorlogen. Was het maar waar! Onze beslommeringen zijn gelukkig van een veel kleinere orde. Zo hebben we te maken met drempels. Vaak onverwacht en niet aangegeven. Tijdens het rijden is dat ons meest gebruikte woord: “HOBBEL!” Als we niet op tijd weten te remmen, dan ligt achterin alles op een andere plaats dan waar we het opgeborgen hadden. Het levert in ieder geval geen schade op.

Regenwoud Het beste kan je de hele Amazone overzien vanaf een satelliet. Google Maps doet dat. Wij bekijken het vanaf iets lager en dan zie je ook wat terug van de grote verscheidenheid aan bomen. Er kunnen op 1 km2 300 verschillende bomen voorkomen.

Waterwegen De meeste wegen in het regenwoud zijn waterwegen. Zo nu en dan lukt het om met de BraVo bij het water te komen. Hier is dat bij een klein vissershaventje (zie je het Bravootje?). We waren van harte welkom! Communiceren is wel met handen en voeten. Hoe verder van de hoofdweg, hoe minder Portugees.

Muggenjacht Voor de zonsondergang moest Cock toch even naar buiten. Prachtig om te zien, maar ook het perfecte muggentijdstip. We zitten hier in malariarisicogebied, dus we proberen de BraVo muggenvrij te houden. Lukt aardig.

Ventilator We waren al langer op zoek naar een ventilator. Het is vaak eind van de dag nog 30 tot 32 graden binnen. Wat verkoeling is dan lekker. En hier vonden we eindelijk een ventilator op 230V. De meest gebruikte spanning is hier 127V en dat hebben we niet aan boord. We hebben 5V USB, 12V, 24V en dus 230V. De mensen in de winkel vonden het allemaal zo bijzonder dat we 50% korting kregen, zij het apparaat in elkaar gezet hebben en per se op de foto wilden. Zien we bij de mediamarkt nog niet gebeuren.

Jamaica Nee, we zijn niet ineens in het Caraïbisch Gebied, maar in het Braziliaanse Jamaica. Het gaat dus over reggaemuziek. São Luís telt meer dan 200 radiola’s; dat zijn geluidsteams met DJ’s en een enorme hoeveelheid versterkers en geluidsboxen. Wij kunnen helaas alleen het museum bezoeken, maar er zijn ook tours met optredens en dans.

Paraplustraat Het straatbeeld wordt hier zeer gedomineerd door paraplu’s. Hetzij tegen de regen, hetzij tegen de zon. Het inspireerde een kunstenaar.

COP 30 De 30e Klimaatconferentie van de Verenigde Naties was nog maar een aantal maanden geleden in Belém. Belangrijk thema was tropisch bosbehoud: de Amazone dus ook. Resultaten waren teleurstellend: geen afbouw van fossiele brandstoffen (waardoor Venezuela en Iran belangrijke doelen blijven voor sommige leiders). Wel is er een potje geld van 12 miljard beloofd aan landen die het hardst worden getroffen door klimaatverandering. En nu zijn wij in Belém.

Mag ik overvaren? Om aan de noordkant van de Amazone te komen moet je ruim 500km varen. Er zijn heel veel ferry’s. Degene die wij uitgezocht hebben, is alleen te bereiken via smalle straatjes. Past allemaal net. Het “haventerrein” is een modderige vlakte. Na wat onderhandelen komen we uit op een goeie prijs. De helft minder dan we al eerder online aangeboden hadden gekregen. Daar dachten ze steeds dat we een zware vrachtauto waren. We kunnen op het terrein overnachten totdat de boot morgen komt. Tijd genoeg om de stad in te gaan. We staan zo ongeveer in het centrum.

Cerveja Belém ligt dus aan de zuidoever van de Amazone. Het is een grote stad waar meer mensen heentrekken dan de stad aankan. Aan het eind van de markt wordt een biertje gedronken. Wij schuiven erbij aan en terwijl op het tentdoek boven ons de regen klettert, proberen wij het gekoelde biertje op te hebben voordat het ook lauw is geworden. Je krijgt je bier hier in een flessenkoeler en je deelt je literfles zodat er weer snel een nieuwe koude aangevoerd kan worden.

Achteruit De boot heeft maar 1 laadklep waar je met de auto op en af kan (dachten we toen nog, daarover later meer). Dus ook de lange vrachtauto’s moeten ter plekke keren. Veel gemanoeuvreer, maar het lukt allemaal. En dan nu 26 uur varen met 1 nachtelijke tussenstop.

Waterleven De mensen leven hier op de overgang tussen bos en water. Zover wij zien worden hier selectief enkele bomen gekapt en blijft het regenwoud volledig in stand. Dus geen grootschalige ontbossing voor landbouw. Eigenlijk gebeurt dat alleen op plekken die goed over land te bereiken zijn. Goede wegen zijn een ramp voor het regenwoud.

Biesbosch Soms denken we dat de Biesbosch een schaalmodel van de Amazone is. Hier is alles zoveel groter, indrukwekkender en kleurvoller.

Hangmat We vroegen ons al af waarom er zoveel hangmatverkopers in de haven waren. De goedkoopste tickets hebben geen hut, maar een recht om je hangmat op te hangen. Hebben wij ook, maar ja, dan blijft het bed in de BraVo leeg. En snurkers zijn niet onze favoriete buren. Maar misschien hoor je dat niet, want de hangmaaten hangen boven de machinekamer.

Beste plek Als we weer opstaan, is het water weer wat breder. Je ziet dat we mooi vooraan staan. Goed uitzicht, zon op de panelen en zo’n beetje de stilste plek aan boord.

Grootsnavelstern Vogels laten zich wel zien, maar lastig fotograferen. Hier toch een stern.

Schaarbek En er trok een vlucht Amerikaanse Schaarbekken langs. Ook fraai.

Santana En dan bereiken we onze eindbestemming Santana. Tot onze verbazing leggen we gewoon langszij bij een ponton aan. Er gaan wat hekken weg en er worden 2 zware rijplanken aan de zijkant neergelegd. Voetgangers en de kleine auto’s kunnen er zo – met wat moeite – af. Na een uurtje gaan we weer varen. Ondertussen pikkedonker. We varen een half uur een rivier op en bij een brug kan de grote laadklep omlaag en mogen de vrachtauto’s er af. Blijkt gewoon het normale patroon te zijn. Wisten we niet.

Macapa We zijn hier precies op de evenaar. Het voetbalstadion van Macapa heeft daar precies de middenstip. Grappig toch? Het levert wel een vraag op: is het tijdens een wedstrijd op de ene speelhelft zomer en op de andere winter?

Remmen Macapa is ook zo’n beetje de laatste grote stad in Brazilië voordat we Frans-Guyana in gaan. Een goede plek om nog wat reparaties aan het remsysteem te doen. We willen de lekkende hoofdremcilinder vervangen en een wielremcilinder. Daar hebben we 2 dagen voor nodig.

100km op de motor Dus gaan we met de gedemonteerde onderdelen op stap. De monteur en Cock gaan Macapa in en bij de derde winkel hebben ze beet. Daar zijn de onderdelen op voorraad. Er kijkt hier niemand naar typenummers of zo. Je laat zien wat je hebben wilt en dan komen ze wel of niet met iets terug uit het magazijn. Er waren 2 tochtjes nodig. Ruim 100km achter op de motor. Cock zit toch liever in de BraVo in dit verkeer. Belangrijkste: de BraVo remt weer als een tierelier! Het Google translate afscheidscitaat van de garagehouder willen we ook graag met jullie delen: “Het was een groot genoegen jullie hier te ontmoeten en ik ben heel blij, oké? Dit is iets dat ik de rest van mijn leven met me mee zal dragen, deze ontmoeting met jullie.“  En met een dikke omhelzing nemen we afscheid.

Stonehenge Nee, we zijn nog steeds in Brazilië. Amazone Stonehenge bestaat uit 127 blokken van graniet. Functie en ouderdom is onbekend. Eén steen is zo geplaats dat ie op de kortste dag – 21 december – vrijwel geen schaduw geeft.  Een andere steen heeft een cirkelvormig gat waar op 21 december gedurende lange tijd de zon doorheen schijnt en een ander steen belicht.

Brug De meeste bruggen bestaan hier uit 2 dikke boomstammen van oever naar oever, daar haaks worden dikke planken opgelegd en dan nog 2 setjes van 2 of 3 planken in rijrichting. Als het 2 setjes van 2 planken zijn en dicht bij elkaar liggen, dan is de brug geschikt voor pickups. Zoals hier op de foto zijn het 2 setjes van 3 planken en breed genoeg voor ons. Dus vertrouwen wij erop dat de brug sterk genoeg is.

Laatste overnachting Het laatste stuk Brazilië uit is 110km onverhard. Met veel bruggen zoals hierboven. We hebben daar ook onze voorlopig laatste Braziliaanse overnachting. Gewoon aan de kant van de weg. Er komen nog een paar auto’s voorbij voordat het echt donker wordt.

Boom Deze boom is net gaan liggen. We hoeven hem niet weg te lieren. We kunnen erlangs, dan wel overheen. Binnen een paar uur zal ie wel opgeruimd zijn door de Braziliaanse Rijkswaterstaat.

Oiapoque De Oiapoque is de grensrivier tussen Brazilië en Frans-Guyana. Hier gaan we de brug over en zullen de komende nieuwsbrief in de 3 Guyana’s zijn: Frans-Guyana, Suriname en (voormalig Brits-)Guyana. Bedankt weer voor jullie aandacht en laat vooral iets horen. Vinden we leuk!

Eindeloos Dank voor jullie reacties weer. En blijkbaar is er behoefte aan wat meer tekst dan in de vorige nieuwsbrief. Daar gaat ie: Brazilië is 200 keer zo groot als Nederland en is in oppervlakte ietsiepietsie kleiner dan de 27 landen van de Europese Unie. De afstanden zijn hier enorm en zowel de kwaliteit als hoeveelheid wegen is hier een stuk lager dan wij gewend zijn in Europa. Zomaar even wat feiten. De Brazilianen zijn voor ons heel vriendelijk en hulpvaardig. Regelmatig komt het voor dat als we ergens wildkamperen er toch nog iemand op een moto of quad langskomt om te vragen of we iets nodig hebben.  Soms liggen er gewoon  avocado’s of mango’s op de bumper, zonder dat we gemerkt hebben dat iemand ze bracht. Kortom: een fijn en veilig land om doorheen te reizen. Deze nieuwsbrief beschrijft verder een paar steden, de slavencultuur en onze omgang met de vochtige hitte.

Soldaat sprinkhaan Eindelijk hebben we in dit vleesland een full time planteneter gevonden: de soldaat-sprinkhaan. Zover wij weten is deze sprinkhaan geen vernietiger van oogsten zoals in Afrika gebeurt.

São Paulo Ooit door de Portugezen gesticht, en nu is São Paulo de grootste stad van Brazilië, met voorsteden erbij meer dan 20 miljoen inwoners.  Echt mooi vinden we de stad niet. We bezoeken een paar musea en doen een tour met een gids. Wat opvalt zijn de vele daklozen. Die liggen soms voor de kolossale koloniale gebouwen. Een groot contrast.

Quilombo Fazenda Ook na afschaffing van de slavernij waren de voormalige slaven niet zomaar echt vrij. Op deze fazenda – soort boerderij – probeerden ze een nieuw bestaan op te bouwen. In dit geval maalden ze meel met hulp van een watermolen.

Fort Paraty Dit voormalige Portugese fort was een belangrijk pakhuis voor goud, koffie en slaven. Alsof het 3 soorten goederen zijn… Zelfs na afschaffing slavernij werden hier nog illegaal slaven aan wal gebracht. Vooral door de Westindische Compagnie (WIC) van “ons”.

Carnaval in Rio Uiteraard doen we ook vrolijke dingen. Hoe dichter bij Rio de Janeiro, hoe meer het carnaval zich opdringt. Wat je op de foto niet hoort, is de oorverdovende muziek. Vooral het live geluid van de vele trommelaars mag er zijn.

Cristo Redentor Christus de Verlosser doet niet aan carnaval en staat vanaf zijn 700 meter hoge positie minzaam al sinds 1931 over de stad uit te kijken. Met meer geluk dan mazzel hebben we in Rio en goed en relatief rustig overnachtingsplekje gevonden. Zelfs met uitzicht op Cristo.

Gids Rafael Ook in Rio doen we een free tour van Guruwalk. Wij zijn daar echt fan van. Deze keer hebben we de enthousiaste Rafael. Hij vertelt leuke anekdotes, zoals over de burgemeester van 100 jaar terug die in een prijsvraag graag zijn ontwerp voor een nieuw theater wilde laten winnen. Maar ja, dat kan je niet maken als burgemeester. Vervolgens won zijn zoon…

Brigadista We zijn in een bijzonder Nationaal Park aan de kust aangekomen. Eigenlijk niet toegankelijk, maar we krijgen een rondleiding van de dienstdoende brigadista. Hij is brandwacht en laat ons eerst vanaf de uitkijktoren – met gammel hekje op hoogste plateau – het gebied zien. Doordat de oceaan steeds zand afzet, zijn er zoetwatermeren ontstaan. Dat levert bijzondere vegetatie en dieren op. Hij laat ons sommige vruchten eten. Geen flauw idee wat het waren. Eentje was zeer smaakloos en de ander zeer zuur.

Zand weg Opeens was het zand weg van de zandweg. Zeer los zand, een steile overgang naar het strand en het gewicht van de BraVo bleken geen goed combinatie. Gelukkig was er in een dorpje vlakbij hulp te vinden. Er wordt 10m3 zand ter stabilisatie aangebracht en daarna kunnen we onszelf lostrekken met onze eigen lier. De graafmachine dient als anker. Voorlopig zullen we niet meer vastrijden in de duinen. We gaan vanaf nu 3000km door het binnenland. Rode modder is daar meer de uitdaging, vooral als het nat is.

Goudmijn In Ouro Preto bezoeken we een voormalige goudmijn. De Portugezen lieten de inheemse bevolking en slaven het goud delven en vroegen dan een belasting in goud. Op het eind liep dat op tot 100%. Met de huidige goudprijs is er voor ongeveer 4 miljard euro naar de koning van Portugal gebracht.

H*in*k*n Wij proberen zowel in Nederland als op reis een bepaald merk bier te vermijden. Maar soms zijn er plaatsen waar ze geen rekening houden met ons trauma.

Lobeira Na de vorige foto snel even wat blauws. Van de Lobeira om precies te zijn. Zoals bekend een lid van de nachtschadefamilie, zoals ook de aardappel en tomaat.

Diamantmijn Hier werd 55kg diamant gewonnen in minder dan een eeuw. Wij wisten niet dat bij bewerking, het slijpen van de facetten en het polijsten, 60% van het materiaal verloren gaat. Wisten jullie wel zeker?

Wandeling Bij temperaturen die overdags vaak de 30 graden voorbijgaan, is het slecht wandelen voor ons. En dan ook nog een zeer hoge luchtvochtigheid. We lopen al wekenlang klam rond. Een douche geeft 2 minuten frisheid. Ook hier starten we daarom om 6 uur ’s morgens om naar een waterval te gaan.

Cachoeira da Famaça Oftewel de Waterval van de Rook. Het water stort 380 meter naar beneden en door de altijd aanwezige wind verstuift het water tot een rookgordijn. Prachtig om te zien. Om het zonder drone te zien, moet je liggend over een rand de diepte in kijken. Hebben we ook gedaan, maar echt relaxed lig je er dan niet bij.

Tangare De vogels komen er deze reis wat bekaaid van af. We willen jullie geen herhalingen voorschotelen. Maar deze kaneeltangare heb je volgens Roelien nog niet gezien.

Boswandeling Dat is dan wel weer het mooie van een regenwoud: ze hebben er veel woud. We maken een boswandeling. De hekken staan er om koeien en stieren in hun eigen gebied te houden. Wij kunnen wel klauteren.

Kapucijnaap Deze aap is een zeer intelligent wezen. Als je niet oppast ben je je telefoon kwijt en gaat ie zitten appen met al je vrienden. Dus mocht je een slim bericht ontvangen vanaf bijvoorbeeld Cock zijn nummer, dan is dat niet van hem.

Ribbelzand En dan zit de binnenlandroute er op. We zijn weer bij de oceaan. Aan de noordkust gaan we naar het beroemde Parque Nacional dos Lençois Maranhenses. Een paar maanden per jaar zijn daar prachtige azuulblauwe meren tussen de duinen. En dat is niet als wij er zijn… Maar ook de duinen zijn prachtig. De wind maakt fraaie ribbels.

Duin en water En we zien zelfs toch nog wat water bij de duinen. Levert vervremende plaatjes op. Vinden wij tenminste.

Barbeiro Met de vochtige hitte hier is het wel lekker om geen dichte vacht te hebben. Hier wordt Cock gekortwiekt. Ondertussen zijn we in de buurt gekomen van de monding van de Amazone. Vergeet even onze rivierdelta (de grote rivieren, jaja) qua maat. Deze monding is 330km breed en telt ontelbare eilanden. Geen bruggen uiteraard. Binnenkort gaan we de monding varend oversteken. Is 26 uur varen. Maar eerst nog 1200km daarheen rijden – dat betekent hier “in de buurt”. Opmerkingen, vragen, enzovoorts blijven welkom!