Amazone – deel 5

Geplaatst op door
Beantwoorden
3 Guyana’s
In de vorige nieuwsbrief reden we Brazilië uit. Nu gaan we Guyane Française in. Dat is sinds 1946 een departement van Frankrijk. Het is dus EU-gebied, maar geen Schengen-gebied. Suriname was tot 1976 een kolonie van Nederland en (Brits-)Guyana is in 1966 onafhankelijk geworden van het Verenigd Koninkrijk.

Het lijkt er op dat sommige emailprogramma’s (GMail) maar een deel laten zien. Het laatste item heet “Laatste nacht”. Als je die niet ziet, klik dan op “bekijk de webversie” rechts bovenin.

De foto’s komen het beste tot zijn recht in een wat donkere omgeving en voldoende hoge helderheid. Veel leesplezier!
 
Doorsteek
Eerst een opwarmertje. Wij hebben een kort filmpje gemaakt van het eerste stuk van de doorsteek door het Amazonegebied. We zullen ongeveer een maand nodig hebben om van de Atlantische Oceaan naar de Stille Oceaan te gaan. Je gaat daar meer over lezen, maar kijk nu eerst: https://youtu.be/MHpFINRGx0I
 
Guyane Française
We beginnen met het natuurschoon tijdens een wandeling In La Savane-Roche. Een bijzondere plek, omdat er hier in het regenwoud miljoenen jaren oude gesteenten aan het oppervlak liggen. En daar mogen wij gewoon overheen wandelen.
 
Primair bos
De sentier Molokoï gaat door ongerept primair bos. Je ziet dan ook heel veel verschillende soorten bomen. Hier is een gezonde verhouding tussen de kruin (boven), de kruidlaag (midden) en de kruiplaag (bodembedekkend). Op deze manier blijft de dunne grondlaag op zijn plek en kan het woud zijn eigen regen produceren.
 
Grafurn
In de hoofdstad Cayenne bezoeken we een museum dat de verhalen vertelt over de inheemse volken. Als je goed kijkt zie je op de grafurn 2 oren, 2 ogen en een neus. Hiermee werd de herinnering levend gehouden aan de overleden persoon.
 
3% ontbossing
In Frans Guyana is nu 3% ontbost (het groene deel op de kaart). De Fransen beschermen hun provincie goed. In de andere 2 Guyana’s zijn er grote bedreigingen van goudwinning, bauxiet en olie.
 
Rode Ibis
Het is een toevalstreffer. We komen eind van de middag aan bij ons overnachtingsplekje aan de Fleuve Kourou. Mooi rustig en gelukkig wat wind voor afkoeling en tegen de muskieten. En dan blijkt er elke paar minuten een groep rode ibissen terug te komen van hun eetplek. Dat is genieten.
 
Montagne des Singes
Op de Apenberg is wel regen, maar zijn er geen apen. Er is geen uitzicht. Ook zo’n wandeling is een ervaring.
 
Ariane
Ons Europees ruimtecentrum van de ESA bevindt zich in Frans Guyana. We krijgen er een rondleiding. De Arianeraket wordt hier in elkaar gezet en brengt van alles – behalve mensen – de ruimte in. Sinds kort zijn de Russen niet meer welkom. Die lanceerden hier hun satellieten met de Soyouzraketten.
 
Rotstekeningen
De eerste mensen kwamen vanaf 60.000 jaar geleden vanuit Azië via de toen bevroren Beringstraat naar Amerika. Daarna duurde het nog een poos voordat ze in Zuid-Amerika waren. 

Er is weinig bekend van de eerste bewoners. En de rotstekeningen die we hier zien, blijken ook pas een paar duizend jaar oud te zijn. Er is nog veel te onderzoeken. 
 
Tortue Verte
Zeeschildpadden hebben het moeilijk. Door de stijgende zeespiegel komt er steeds minder strand beschikbaar waar ze hun eieren kunnen leggen. Wij hebben geluk. Precies op de plek waar wij staan – en waar we schildpadden hadden verwacht – komt er begin van de nacht een lokale gids voorbij. Hij wijst ons op een schildpad (de groene zeeschildpad van 250kg) die nu bij hoogwater een plek voor haar eieren aan het zoeken is.

De eerste poging mislukt, omdat er een grote tak op haar route ligt. De tweede keer lukt wel. Als eenmaal het eieren leggen begonnen is – 100 stuks! – dan laat ze zich door niets meer afleiden en mogen we dichterbij komen. We zien letterlijk de eieren uit haar lichaam komen.

Dat we dit allemaal mogen meemaken, is wel heel bijzonder.
 
Strafkolonie
Napoleon vond het maar niets dat gevangenen in Frankrijk gevangen zaten. Beter was het om dat ver weg te doen. En zo werd er in Saint Laurent du Maroni een strafkolonie (film Papillon) opgezet. De gevangenen moesten hun eigen gebouwen neerzetten en later hebben ze de hele stad gebouwd. Na vrijlating moesten ze nog steeds in Frans Guyana blijven. Omdat ze geen huis en geen inkomsten hadden, kozen sommigen ervoor om weer terug de gevangenis in te gaan.

Cock mag even ervaren hoe het ligt op de harde bank en met een slot om je enkel.
 
Gemeenteraadsverkiezingen
Er mag gestemd worden voor het gemeentebestuur. Wij krijgen een rondleiding in het stemlokaal in het gemeentehuis. Ook hier niet digitaal, maar met slechts 4 partijen is het wel makkelijker te organiseren en te tellen dan bij ons.

De dag erna is er blijdschap dat de ruk naar (extreem)rechts niet heeft plaatsgevonden. 
 
Bacterie
We denken even dat Cock malaria heeft. Maar het is de Acinetobacter Baumanii die de koorts, vermoeidheid en plasproblemen veroorzaakt. Er zijn 3 dagen in het ziekenhuis nodig om hier achter te komen. De eerste dag brengt Cock in een soort vliegtuigstoel door. Anderen moeten daar ook de nacht op doorbrengen. 

Cock heeft het geluk dat ie daarna op de gang in een bed mag liggen. Frans Guyana is toch niet helemaal Europa…
 
Naar Suriname
We steken de Maronne / Marowijne over naar Nederlands Guyane. Suriname dus. De veerboot is niet de grootste die we ooit gehad hebben.
 
Moiwana
We komen binnen in Oost-Suriname. Van oudsher het gebied van de Marons, de eerste gevluchte slaven. Nog steeds wonen hier mensen met een sterke wil en die weten hoe te (over)leven in de jungle. Nadat Desi Bouterse de macht greep in 1980, ontstond hier het verzet onder leiding van Ronnie Brunswijk. Het leger van Desi Bouterse deed van alles om Brunswijk te pakken te krijgen. Dat is nooit gelukt.

Wel is er op 29 november 1986 een slachting aangericht onder de inwoners van Moiwana. Hier kwamen 38 burgers bij om.
 
ABOP
Politieke partijen zijn hier heel erg aan personen gebonden en soms ook nog aan etnische groepen. Ronnie Brunswijk (bijnaam Bravo…) is ook nu nog de leider van de ABOP, de Algemene Bevrijdings en Ontwikkelings Partij. Hier heeft Ronnie een auto geschonken aan een kerk.
 
Mariënburg
We brengen een bezoek aan de nu verlaten suikerplantage Mariënburg. Na afschaffing van de slavernij werd de suikerproductie op gang gehouden door uitgebuite contractarbeiders. Die kwamen in 1902 in verzet. “Ons” koloniale leger doodde 16 mensen om de opstand neer te slaan.
 
Frederiksdorp
Ooit waren er 600 plantages in Suriname. Voor de slaven een hel, voor de plantagehouders, de Zeeuwen, de Amsterdammers en het Koningshuis zeer lucratief. Frederiksdorp is nu zowel een all-in-resort als een herinneringsplek aan die tijd. Met een bevlogen gids volgen wij de Boni-trail. Boni is de zoon van een door de plantagehouder verkrachte slavin. Al zwanger vluchtte zij het oerwoud in. Boni groeit op in de jungle en wordt een belangrijke strijder tegen de slavernij. Tijdens de trail krijgen we een zeer levendig beeld van de onmenselijke lijfstraffen, zoals de Spaanse bok.

Voor de leesbaarheid gebruiken wij hier de term “slaven” in plaats van “tot-slaaf-gemaakten”. Dit is in lijn met wat sommige musea ook doen.
 
1975
In Fort Nieuw Amsterdam bij Parimaribo zien we de route naar de onafhankelijkheid van Suriname. Joop den Uyl was in Nederland de trekker. In Suriname was niet iedereen blij met dat voorstel. De vrees was dat de balans tussen de verschillende etnische groepen verstoord zou raken.  Maar uiteindelijk stemden alle politieke partijen er mee in.

Johan Ferrier was gouverneur van Suriname tot de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975. Daarop werd hij de eerste president van de republiek Suriname.
 
Geelkruinkwak
Er zijn in Suriname maar weinig plekken waar je echt bij de Atlantische Oceaan kan komen. Moeras en mangrovebos zitten vaak in de weg. Hier lukt het wel en zien we deze Geelkruinkwak met zijn wilde haren.
 
Veel apen
Wat meer het binnenland in, zien we regelmatig apen. Hier de doodshoofdaap.
 
Werkbezoek
Eén van de redenen om Suriname te bezoeken is om een apotheekreünie te houden. Rita, Judith en Roelien hebben tientallen jaren met elkaar samengewerkt in de Bijlmerapotheek. En nog steeds is er ruim voldoende gespreksstof.
 
School
Judith leidt ons rond door Parimaribo. Daar komen we ook langs haar oude school, waar zij het apotheekwerk heeft geleerd.
 
Gevoelig
Ook in Parimaribo is Fort Zeelandia. De plek waar op 8 december 1982 15 mensen zijn vermoord. Desi Bouterse is ervoor veroordeeld. Maar nog steeds zijn er mensen die Bouterse omarmen en hem zien als een grote revolutionair. Er is in Fort Zeelandia dan ook weinig kritische uitleg over de moorden. Zo gevoelig ligt het blijkbaar nog.
 
Culturu TV
Vlak bij het Presidentieel Paleis worden we overvallen door een cameraploeg. Zonder veel voorbereiding gaat de camera meteen lopen en “mogen” we vragen beantwoorden. Later blijkt dat ze niets plakken en knippen. Kijk zelf maar even vanaf 38 minuten.
 
Brokopondo
Suriname had veel bauxiet, de grondstof voor aluminium. In de tweede wereldoorlog waren de Verenigde Staten erg afhankelijk van Surinaams bauxiet om vliegtuigen te kunnen bouwen. Er waren dan ook Amerikaanse militairen in Suriname om die belangen te verdedigen.

Later kwam de bauxietwinning in handen van multinationals. Die bouwden de Brokopondo-stuwdam en -centrale. Vrijwel alle elektriciteit werd gebruikt voor de aluminiumproductie. De gewone Surinamer had er weinig profijt van. Wel ging een groot stuk regenwoud verloren.
 
Van top naar eiland
Voormalige heuveltoppen zijn in het stuwmeer nu eilandjes. Daar wonen mensen en/of zijn in gebruik als luxe toeristenresorts. En dat moet wel bevoorraad worden natuurlijk.
 
Kikker
Tijdens een wandeling op de Brownsberg komen we deze kikker tegen. De Brownsberg is een vreemde combinatie van natuurpark, concessiegebied voor bauxiet en illegale goudwinning.
 
Zo iets
We doen een poging om een binnendoorroute te nemen verder het binnenland in. Alles is echter omgewoeld. Er staan geïmproviseerde tenten waar gezinnen in wonen. Bij zo’n tent moeten we keren, omdat verder gaan met de BraVo echt gekkenwerk wordt. We maken een babbeltje met een vrouw in een hangmat. Op de vraag of ze hier hard aan het werk zijn en wellicht iets met goud doen, is het antwoord: “Zo iets”.

Waarschijnlijk zijn zij met een al dan niet met corruptie verkregen vergunning bezig met kleinschalige goudwinning, hier afgekort tot KG. Een Chinees bedrijf als ZiJin doet aan GG, grootschalige goudwinning. Dat doen ze met een slogan erbij: “Mining for a better society”.

(De Chinese invloed is een aparte nieuwsbrief waard.  Ze betalen de infrastructuur, zijn de baas over grondstoffen, hangen overal camera’s op en vrijwel elke supermarkt is Chinees.)
 
Bigi Pan
Eigenlijk wilden we een paar dagen het binnenland in. Dat lukte niet echt. Een gesloten nationaal park, een veel te dure boottocht en eigenlijk wilden we liever even het regenwoud uit. Toen zagen we Bigi Pan. Een natuurgebied vlakbij de kust met heel veel vogels en andere dieren. Dat gaan we doen. Twee dagen met een overnachting in een ecolodge op het water. Randy is onze gids voor deze dagen.
 
Ecolodge
We blijken de enige bewoners van de ecolodge te zijn. Dat is wel heel prettig. Niet dat we er vaak zijn, want we doen in die 2 dagen 6 uitstapjes met Randy en zijn boot. Hier even snel een fotootje als bewijs dat we in de ecolodge zijn.
 
Snavel
Normaal ziet Roelien aan een vogelsnavel wat voor voedsel er in gaat. Deze is een raadsel. Het is overigens de Grote Ani.
 
Specht
Ja, een specht, maar welke? Het is de Gestreepte Helmspecht.
 
Flamingo
Om precies te zijn: de Caribische Flamingo.
 
Kaaiman
We doen een avondtour. Een speurtocht naar lichtgevende ogen. Hier de Kaaiman.
 
Boomslang
Nog steeds donker. Deze slang verraadt zich ook door zijn ogen. Het is de Kleine oranje boomboa.
 
Van waar ook
We gaan ondertussen Suriname verlaten. Met pijn in ons hart. Voor ons zit de mentaliteit van dit mooie land in de spreuk: “Hoe wij hier ook samenkwamen”. Waren we in Nederland maar zover.
 
Goede Vrijdag
Suriname in leverde ons een dag vertraging op door het Islamitische Suikerfeest / einde Ramadan. Suriname uit willen we op de donderdag voor Goede Vrijdag doen. Helaas missen we net de laatste boot. En Goede Vrijdag wordt er niet gevaren. Dus 2 nachten hier wachten totdat zaterdag de overtocht gemaakt kan worden.
 
Guyana
Het voormalige Brits Guyana heet nu gewoon Guyana. We blijven links rijden. Ons eerste overnachtingsplekje in Guyana is meteen het laatste plekje aan de Atlantische Oceaan. Vanaf nu zetten we koers naar de Stille Oceaan. Dwars door de Amazone.

Pijnpuntje is wel dat door de nachtelijke regen we niet meer wegkomen. Rijplaten en wat graafwerk lossen dat weer op.
 
1763
Dit monument in Georgetown is gewijd aan de slavenopstand in 1763. Dit deel van Guyana stond toen onder Nederlands gezag. In eerste instantie wonnen de slaven deze opstand. Er waren 6000 slaven tegen 350 Europeanen. Maar Nederland liet versterking komen en uiteindelijk werd de opstand bloedig neergeslagen. Er volgenden vele executies. En in 1764 waren 1800 slaven gedood.
 
Linden
Ook in Guyana was volop bauxiet. Hier in Linden wordt er nog steeds wat gewonnen. De glorietijden boden aan 6000 mensen werk, nu nog aan 600.
 
Dukoo
Ook in Linden ontmoeten we Dukoo. Hij is een biologische boer die ook graag vertelt over zijn community. We hebben een paar zeer aangename uren bij hem doorgebracht.
 
Laatste nacht
De 3 Guyana’s hebben ons zeer positief verrast. We zijn er dan ook langer gebleven dan we gepland hadden. Daardoor is ook deze nieuwsbrief langer… De laatste nacht staan we (uiteraard) in het regenwoud. Deze keer vlakbij een asfaltcentrale en zandgroeve om de weg (eindelijk) te asfalteren. Voor ons hoeft dat niet, want dan kan iedereen er rijden.  

In de volgende nieuwsbrief gaan we verder met de doorsteek door het Amazonegebied. En hopelijk kunnen we dan ook berichten dat we de Andes hebben gehaald. We zijn erg toe aan bergen en uitzicht. En aan een ander klimaat. We hebben nu wel even genoeg tropische vochtige hitte gehad. Dit is geen klacht!
 

Amazone – deel 4

Geplaatst op door
Drempel
Dank weer voor de fijne reacties. Het lijkt wel alsof er met elke nieuwsbrief van ons er ook een oorlog bijkomt. Toch denken we dat het stoppen met onze nieuwsbrieven niet leidt tot het stoppen van de oorlogen. Was het maar waar!

Onze beslommeringen zijn gelukkig van een veel kleinere orde. Zo hebben we te maken met drempels. Vaak onverwacht en niet aangegeven. Tijdens het rijden is dat ons meest gebruikte woord: “HOBBEL!” Als we niet op tijd weten te remmen, dan ligt achterin alles op een andere plaats dan waar we het opgeborgen hadden. Het levert in ieder geval geen schade op.
 
Regenwoud
Het beste kan je de hele Amazone overzien vanaf een satelliet. Google Maps doet dat. Wij bekijken het vanaf iets lager en dan zie je ook wat terug van de grote verscheidenheid aan bomen. Er kunnen op 1 km2 300 verschillende bomen voorkomen.
 
Waterwegen
De meeste wegen in het regenwoud zijn waterwegen. Zo nu en dan lukt het om met de BraVo bij het water te komen. Hier is dat bij een klein vissershaventje (zie je het Bravootje?). We waren van harte welkom! Communiceren is wel met handen en voeten. Hoe verder van de hoofdweg, hoe minder Portugees.
 
Muggenjacht
Voor de zonsondergang moest Cock toch even naar buiten. Prachtig om te zien, maar ook het perfecte muggentijdstip. We zitten hier in malariarisicogebied, dus we proberen de BraVo muggenvrij te houden. Lukt aardig.
 
Ventilator
We waren al langer op zoek naar een ventilator. Het is vaak eind van de dag nog 30 tot 32 graden binnen. Wat verkoeling is dan lekker. En hier vonden we eindelijk een ventilator op 230V. De meest gebruikte spanning is hier 127V en dat hebben we niet aan boord. We hebben 5V USB, 12V, 24V en dus 230V.

De mensen in de winkel vonden het allemaal zo bijzonder dat we 50% korting kregen, zij het apparaat in elkaar gezet hebben en per se op de foto wilden. Zien we bij de mediamarkt nog niet gebeuren.
 
Jamaica
Nee, we zijn niet ineens in het Caraïbisch Gebied, maar in het Braziliaanse Jamaica. Het gaat dus over reggaemuziek. São Luís telt meer dan 200 radiola’s; dat zijn geluidsteams met DJ’s en een enorme hoeveelheid versterkers en geluidsboxen. Wij kunnen helaas alleen het museum bezoeken, maar er zijn ook tours met optredens en dans.
 
Paraplustraat
Het straatbeeld wordt hier zeer gedomineerd door paraplu’s. Hetzij tegen de regen, hetzij tegen de zon. Het inspireerde een kunstenaar.
 
COP 30
De 30e Klimaatconferentie van de Verenigde Naties was nog maar een aantal maanden geleden in Belém. Belangrijk thema was tropisch bosbehoud: de Amazone dus ook. Resultaten waren teleurstellend: geen afbouw van fossiele brandstoffen (waardoor Venezuela en Iran belangrijke doelen blijven voor sommige leiders). Wel is er een potje geld van 12 miljard beloofd aan landen die het hardst worden getroffen door klimaatverandering.
En nu zijn wij in Belém.
 
Mag ik overvaren?
Om aan de noordkant van de Amazone te komen moet je ruim 500km varen. Er zijn heel veel ferry’s. Degene die wij uitgezocht hebben, is alleen te bereiken via smalle straatjes. Past allemaal net. Het “haventerrein” is een modderige vlakte. Na wat onderhandelen komen we uit op een goeie prijs. De helft minder dan we al eerder online aangeboden hadden gekregen. Daar dachten ze steeds dat we een zware vrachtauto waren.

We kunnen op het terrein overnachten totdat de boot morgen komt. Tijd genoeg om de stad in te gaan. We staan zo ongeveer in het centrum.
 
Cerveja
Belém ligt dus aan de zuidoever van de Amazone. Het is een grote stad waar meer mensen heentrekken dan de stad aankan. Aan het eind van de markt wordt een biertje gedronken. Wij schuiven erbij aan en terwijl op het tentdoek boven ons de regen klettert, proberen wij het gekoelde biertje op te hebben voordat het ook lauw is geworden. Je krijgt je bier hier in een flessenkoeler en je deelt je literfles zodat er weer snel een nieuwe koude aangevoerd kan worden.
 
Achteruit
De boot heeft maar 1 laadklep waar je met de auto op en af kan (dachten we toen nog, daarover later meer). Dus ook de lange vrachtauto’s moeten ter plekke keren. Veel gemanoeuvreer, maar het lukt allemaal. En dan nu 26 uur varen met 1 nachtelijke tussenstop.
 
Waterleven
De mensen leven hier op de overgang tussen bos en water. Zover wij zien worden hier selectief enkele bomen gekapt en blijft het regenwoud volledig in stand. Dus geen grootschalige ontbossing voor landbouw. Eigenlijk gebeurt dat alleen op plekken die goed over land te bereiken zijn. Goede wegen zijn een ramp voor het regenwoud.
 
Biesbosch
Soms denken we dat de Biesbosch een schaalmodel van de Amazone is. Hier is alles zoveel groter, indrukwekkender en kleurvoller.
 
Hangmat
We vroegen ons al af waarom er zoveel hangmatverkopers in de haven waren. De goedkoopste tickets hebben geen hut, maar een recht om je hangmat op te hangen. Hebben wij ook, maar ja, dan blijft het bed in de BraVo leeg. En snurkers zijn niet onze favoriete buren. Maar misschien hoor je dat niet, want de hangmaaten hangen boven de machinekamer.
 
Beste plek
Als we weer opstaan, is het water weer wat breder. Je ziet dat we mooi vooraan staan. Goed uitzicht, zon op de panelen en zo’n beetje de stilste plek aan boord.
 
Grootsnavelstern
Vogels laten zich wel zien, maar lastig fotograferen. Hier toch een stern.
 
Schaarbek
En er trok een vlucht Amerikaanse Schaarbekken langs. Ook fraai.
 
Santana
En dan bereiken we onze eindbestemming Santana. Tot onze verbazing leggen we gewoon langszij bij een ponton aan. Er gaan wat hekken weg en er worden 2 zware rijplanken aan de zijkant neergelegd. Voetgangers en de kleine auto’s kunnen er zo – met wat moeite – af.

Na een uurtje gaan we weer varen. Ondertussen pikkedonker. We varen een half uur een rivier op en bij een brug kan de grote laadklep omlaag en mogen de vrachtauto’s er af. Blijkt gewoon het normale patroon te zijn. Wisten we niet.
 
Macapa
We zijn hier precies op de evenaar. Het voetbalstadion van Macapa heeft daar precies de middenstip. Grappig toch?

Het levert wel een vraag op: is het tijdens een wedstrijd op de ene speelhelft zomer en op de andere winter?
 
Remmen
Macapa is ook zo’n beetje de laatste grote stad in Brazilië voordat we Frans-Guyana in gaan. Een goede plek om nog wat reparaties aan het remsysteem te doen. We willen de lekkende hoofdremcilinder vervangen en een wielremcilinder. Daar hebben we 2 dagen voor nodig.
 
100km op de motor
Dus gaan we met de gedemonteerde onderdelen op stap. De monteur en Cock gaan Macapa in en bij de derde winkel hebben ze beet. Daar zijn de onderdelen op voorraad. Er kijkt hier niemand naar typenummers of zo. Je laat zien wat je hebben wilt en dan komen ze wel of niet met iets terug uit het magazijn.

Er waren 2 tochtjes nodig. Ruim 100km achter op de motor. Cock zit toch liever in de BraVo in dit verkeer. Belangrijkste: de BraVo remt weer als een tierelier!

Het Google translate afscheidscitaat van de garagehouder willen we ook graag met jullie delen: “Het was een groot genoegen jullie hier te ontmoeten en ik ben heel blij, oké? Dit is iets dat ik de rest van mijn leven met me mee zal dragen, deze ontmoeting met jullie.“  En met een dikke omhelzing nemen we afscheid.
 
Stonehenge
Nee, we zijn nog steeds in Brazilië. Amazone Stonehenge bestaat uit 127 blokken van graniet. Functie en ouderdom is onbekend. Eén steen is zo geplaats dat ie op de kortste dag – 21 december – vrijwel geen schaduw geeft.  Een andere steen heeft een cirkelvormig gat waar op 21 december gedurende lange tijd de zon doorheen schijnt en een ander steen belicht.
 
Brug
De meeste bruggen bestaan hier uit 2 dikke boomstammen van oever naar oever, daar haaks worden dikke planken opgelegd en dan nog 2 setjes van 2 of 3 planken in rijrichting. Als het 2 setjes van 2 planken zijn en dicht bij elkaar liggen, dan is de brug geschikt voor pickups. Zoals hier op de foto zijn het 2 setjes van 3 planken en breed genoeg voor ons. Dus vertrouwen wij erop dat de brug sterk genoeg is.
 
Laatste overnachting
Het laatste stuk Brazilië uit is 110km onverhard. Met veel bruggen zoals hierboven. We hebben daar ook onze voorlopig laatste Braziliaanse overnachting. Gewoon aan de kant van de weg. Er komen nog een paar auto’s voorbij voordat het echt donker wordt.
 
Boom
Deze boom is net gaan liggen. We hoeven hem niet weg te lieren. We kunnen erlangs, dan wel overheen. Binnen een paar uur zal ie wel opgeruimd zijn door de Braziliaanse Rijkswaterstaat.
 
Oiapoque
De Oiapoque is de grensrivier tussen Brazilië en Frans-Guyana. Hier gaan we de brug over en zullen de komende nieuwsbrief in de 3 Guyana’s zijn: Frans-Guyana, Suriname en (voormalig Brits-)Guyana.

Bedankt weer voor jullie aandacht en laat vooral iets horen. Vinden we leuk!
 

Amazone – deel 3

Geplaatst op door
Eindeloos
Dank voor jullie reacties weer. En blijkbaar is er behoefte aan wat meer tekst dan in de vorige nieuwsbrief. Daar gaat ie: Brazilië is 200 keer zo groot als Nederland en is in oppervlakte ietsiepietsie kleiner dan de 27 landen van de Europese Unie. De afstanden zijn hier enorm en zowel de kwaliteit als hoeveelheid wegen is hier een stuk lager dan wij gewend zijn in Europa. Zomaar even wat feiten. De Brazilianen zijn voor ons heel vriendelijk en hulpvaardig. Regelmatig komt het voor dat als we ergens wildkamperen er toch nog iemand op een moto of quad langskomt om te vragen of we iets nodig hebben.  Soms liggen er gewoon  avocado’s of mango’s op de bumper, zonder dat we gemerkt hebben dat iemand ze bracht.

Kortom: een fijn en veilig land om doorheen te reizen. Deze nieuwsbrief beschrijft verder een paar steden, de slavencultuur en onze omgang met de vochtige hitte.
 
Soldaat sprinkhaan
Eindelijk hebben we in dit vleesland een full time planteneter gevonden: de soldaat-sprinkhaan. Zover wij weten is deze sprinkhaan geen vernietiger van oogsten zoals in Afrika gebeurt.
 
São Paulo
Ooit door de Portugezen gesticht, en nu is São Paulo de grootste stad van Brazilië, met voorsteden erbij meer dan 20 miljoen inwoners.  Echt mooi vinden we de stad niet. We bezoeken een paar musea en doen een tour met een gids. Wat opvalt zijn de vele daklozen. Die liggen soms voor de kolossale koloniale gebouwen. Een groot contrast.
 
Quilombo Fazenda
Ook na afschaffing van de slavernij waren de voormalige slaven niet zomaar echt vrij. Op deze fazenda – soort boerderij – probeerden ze een nieuw bestaan op te bouwen. In dit geval maalden ze meel met hulp van een watermolen.
 
Fort Paraty
Dit voormalige Portugese fort was een belangrijk pakhuis voor goud, koffie en slaven. Alsof het 3 soorten goederen zijn… Zelfs na afschaffing slavernij werden hier nog illegaal slaven aan wal gebracht. Vooral door de Westindische Compagnie (WIC) van “ons”.
 
Carnaval in Rio
Uiteraard doen we ook vrolijke dingen. Hoe dichter bij Rio de Janeiro, hoe meer het carnaval zich opdringt. Wat je op de foto niet hoort, is de oorverdovende muziek. Vooral het live geluid van de vele trommelaars mag er zijn.
 
Cristo Redentor
Christus de Verlosser doet niet aan carnaval en staat vanaf zijn 700 meter hoge positie minzaam al sinds 1931 over de stad uit te kijken.

Met meer geluk dan mazzel hebben we in Rio en goed en relatief rustig overnachtingsplekje gevonden. Zelfs met uitzicht op Cristo.
 
Gids Rafael
Ook in Rio doen we een free tour van Guruwalk. Wij zijn daar echt fan van. Deze keer hebben we de enthousiaste Rafael. Hij vertelt leuke anekdotes, zoals over de burgemeester van 100 jaar terug die in een prijsvraag graag zijn ontwerp voor een nieuw theater wilde laten winnen. Maar ja, dat kan je niet maken als burgemeester. Vervolgens won zijn zoon…
 
Brigadista
We zijn in een bijzonder Nationaal Park aan de kust aangekomen. Eigenlijk niet toegankelijk, maar we krijgen een rondleiding van de dienstdoende brigadista. Hij is brandwacht en laat ons eerst vanaf de uitkijktoren – met gammel hekje op hoogste plateau – het gebied zien. Doordat de oceaan steeds zand afzet, zijn er zoetwatermeren ontstaan. Dat levert bijzondere vegetatie en dieren op. Hij laat ons sommige vruchten eten. Geen flauw idee wat het waren. Eentje was zeer smaakloos en de ander zeer zuur.
 
Zand weg
Opeens was het zand weg van de zandweg. Zeer los zand, een steile overgang naar het strand en het gewicht van de BraVo bleken geen goed combinatie. Gelukkig was er in een dorpje vlakbij hulp te vinden. Er wordt 10m3 zand ter stabilisatie aangebracht en daarna kunnen we onszelf lostrekken met onze eigen lier. De graafmachine dient als anker.

Voorlopig zullen we niet meer vastrijden in de duinen. We gaan vanaf nu 3000km door het binnenland. Rode modder is daar meer de uitdaging, vooral als het nat is.
 
Goudmijn
In Ouro Preto bezoeken we een voormalige goudmijn. De Portugezen lieten de inheemse bevolking en slaven het goud delven en vroegen dan een belasting in goud. Op het eind liep dat op tot 100%. Met de huidige goudprijs is er voor ongeveer 4 miljard euro naar de koning van Portugal gebracht.
 
H*in*k*n
Wij proberen zowel in Nederland als op reis een bepaald merk bier te vermijden. Maar soms zijn er plaatsen waar ze geen rekening houden met ons trauma.
 
Lobeira
Na de vorige foto snel even wat blauws. Van de Lobeira om precies te zijn. Zoals bekend een lid van de nachtschadefamilie, zoals ook de aardappel en tomaat.
 
Diamantmijn
Hier werd 55kg diamant gewonnen in minder dan een eeuw. Wij wisten niet dat bij bewerking, het slijpen van de facetten en het polijsten, 60% van het materiaal verloren gaat. Wisten jullie wel zeker?
 
Wandeling
Bij temperaturen die overdags vaak de 30 graden voorbijgaan, is het slecht wandelen voor ons. En dan ook nog een zeer hoge luchtvochtigheid. We lopen al wekenlang klam rond. Een douche geeft 2 minuten frisheid. Ook hier starten we daarom om 6 uur ’s morgens om naar een waterval te gaan.
 
Cachoeira da Famaça
Oftewel de Waterval van de Rook. Het water stort 380 meter naar beneden en door de altijd aanwezige wind verstuift het water tot een rookgordijn. Prachtig om te zien.

Om het zonder drone te zien, moet je liggend over een rand de diepte in kijken. Hebben we ook gedaan, maar echt relaxed lig je er dan niet bij.
 
Tangare
De vogels komen er deze reis wat bekaaid van af. We willen jullie geen herhalingen voorschotelen. Maar deze kaneeltangare heb je volgens Roelien nog niet gezien.
 
Boswandeling
Dat is dan wel weer het mooie van een regenwoud: ze hebben er veel woud. We maken een boswandeling. De hekken staan er om koeien en stieren in hun eigen gebied te houden. Wij kunnen wel klauteren.
 
Kapucijnaap
Deze aap is een zeer intelligent wezen. Als je niet oppast ben je je telefoon kwijt en gaat ie zitten appen met al je vrienden.

Dus mocht je een slim bericht ontvangen vanaf bijvoorbeeld Cock zijn nummer, dan is dat niet van hem.
 
Ribbelzand
En dan zit de binnenlandroute er op. We zijn weer bij de oceaan. Aan de noordkust gaan we naar het beroemde Parque Nacional dos Lençois Maranhenses. Een paar maanden per jaar zijn daar prachtige azuulblauwe meren tussen de duinen. En dat is niet als wij er zijn…

Maar ook de duinen zijn prachtig. De wind maakt fraaie ribbels.
 
Duin en water
En we zien zelfs toch nog wat water bij de duinen. Levert vervremende plaatjes op. Vinden wij tenminste.
 
Barbeiro
Met de vochtige hitte hier is het wel lekker om geen dichte vacht te hebben. Hier wordt Cock gekortwiekt.

Ondertussen zijn we in de buurt gekomen van de monding van de Amazone. Vergeet even onze rivierdelta (de grote rivieren, jaja) qua maat. Deze monding is 330km breed en telt ontelbare eilanden. Geen bruggen uiteraard. Binnenkort gaan we de monding varend oversteken. Is 26 uur varen. Maar eerst nog 1200km daarheen rijden – dat betekent hier “in de buurt”.

Opmerkingen, vragen, enzovoorts blijven welkom!
 

Amazone – deel 2

Geplaatst op door
Oud en Nieuw
Daar zijn we weer! Met weinig praatjes en veel plaatjes brengen we jullie weer op de hoogte van dit stuk van onze reis van kust tot kust.

Oudejaarsdag 2025 stapten we in het vliegtuig. Boven Zuid-Algerije vlogen we 2026 in. In de Airbus van ITA Airlines bleef het oorverdovend stil. 5 over 12 kregen we wel een bodempje prosecco in een plastic bekertje. Feliz Años!

Door een technisch probleem heeft niet iedereen onze eerste Amazone-nieuwsbrief gekregen. Die is nu ook te lezen op de website.
 
Zweetdruppels
In Buenos Aires – 32 graden overigens –  bleek dat aankomen op nieuwjaarsdag ook nadelen heeft. Geld wisselen lukt met veel moeite. Minder bussen naar de stad. We moeten echter wel 30km overbruggen naar onze AirBnB. 2 bussen en 2 uur later zijn we er. Althans volgens Google Maps. Die zit echter 800 meter fout. Gelukkig kunnen we een steekkarretje lenen om onze 55 kg spullen te vervoeren.

De dag erna nemen we de ferry naar Uruguay. Zit Google Maps weer fout. Verkeerde terminal. Verschil van 4km. Deze keer pakken we een taxi, anders missen we de boot.
 
Weer bij elkaar.
7 maanden geleden lieten we de BraVo achter bij Suzanne en Ruedi. We vermoeden dat de BraVo ook blij is ons weer te zien. Alles is prima in orde en na een paar uur de startaccu’s opladen via de zonnepanelen kunnen we starten. De dag erna reorganiseren we alles, vullen de watertanks en beginnen aan onze Amazone-reis!
 
Corned beef
Ons eerste uitje in Uruguay is de voormalige vleesfabriek van Frey Bentos. Gesloten sinds 1979, maar wel Unesco-erfgoed. Op het hoogtepunt werden in 1 dag door 4000 arbeiders 2000 koeien verwerkt en in blikjes gedaan. Naar verluid werd slechts één ding niet gebruikt van de koe: het loeien.
 
Miljonair
Vorig jaar kostte het nog 1000 euro om miljonair te worden in Argentinië. Deze keer lukt het al voor 600 euro. De inflatie is stug doorgegaan.

In Nationaal Park El Palmar maken we onze eerste wandeling. Vroeger stond Argentinië vol met palmbomen, maar voor de veeteelt en het verbouwen van (onze) soja zijn ze vrijwel allemaal gekapt. Hier staan ze nog. Het Nationaal Park is er zelfs voor opgericht om de Yataypalmen te beschermen.
 
Capibara
Het is warm en de capibara’s nemen regelmatig een duik in het water. Dat levert een mooie glimmende vacht op. Hij wordt ook wel waterzwijn genoemd en is het grootste knaagdier ter wereld. Hij weegt net als Cock 67kg.
 
Viscacha
De viscacha is een nachtdier en komt dus pas in het donker tevoorschijn. Hij sleept van alles naar zijn hol. Wij hadden een paar balkjes onder het trapje liggen en die waren ineens verdwenen. Gelukkig waren ze te zwaar om helemaal naar het hol te brengen en lagen ze maar 10 meter van de Bravo vandaan.
 
Zwarte gieren
Het is te merken dat zwarte gieren hier geen natuurlijke vijanden hebben. Ze blijven rustig zitten als Cock ze van dichtbij op de foto zet.
 
Varaan
Zuid-Amerika staat bekend om zijn enorme soortenrijkdom. Dat zie je in deze nieuwsbrief terug. Deze keer een varaan. Die ligt vaak ergens op het pad te zonnen.
 
Arroyo Palmar
Cock wil nog wat drone foto’s maken van de rivier die door El Palmar stroomt. Op de kaart is te zien hoe die mooi meandert. Het is wel een wandeling van 5km in de hitte. Een beetje jaloers denken we aan jullie in Nederland, waar op dat moment sneeuw ligt.
 
Brulaap
Alweer een Nationaal Park: Iberá. Hier zien en horen we in de schemering de brulapen.
 
Geen brand
Nadat we de apen hebben bekeken, krijgen we een prachtige zonsondergang. Wat je hier ziet is dus geen uitslaande brand in een chemisch industriecomplex.
 
Laguna Iberá
Met schipper William gaan we het meer op. Hij weet de mooiste plekjes te vinden. Hieronder een paar indrukken.
 
Amazone ijsvogel
Dit is het vrouwtje. Iets minder kleurrijk dan het mannetje. Maar wel goede schutkleuren zo in de boom. Net als de Engelse naam kingfisher, verwijst zijn Spaanse naam – pescador – naar zijn geweldige visserscapaciteiten.
 
Muskuseend
Meer pracht en praal rond de ogen kom je niet snel tegen.
 
Kaaiman
De tanden van de kaaiman zien er nogal bedreigend uit. Maar verder beweegt het beest nauwelijks.
 
Atlantische Woud
Ook dit deel van de Amazone – het Atlantische Woud – moet het hebben van veel neerslag. Dat is te merken. We hebben ons net 70km over een modderweg gesleurd en dan komt de volgende dreigende lucht er aan. Gelukkig zitten we dan alweer op een wat hardere ripio weg.
 
San Ignacio
De Jezuïeten zijn hier ook volop bezig geweest met het bekeren van de oorspronkelijke bewoners. Slechts 3 Jezuïeten waren hier de baas over 4000 indiginos. Zij kregen hier meer welvaart en onderwijs dan ze in de jungle kregen. In ruil daarvoor moesten ze katholiek worden en veel werk verrichten.
 
Douche
Wij maken er geen gebruik van, maar het is hier gewoon om een elektrische douchekop te hebben en die dan met natte handen met de schakelaar aan te zetten. Levensgevaarlijk.
 
Vlinders
Hadden we al iets gezegd over de enorme biodiversiteit hier? Deze keer vlinders. 
 
Reiger
En een zilverreiger die zijn nest vergroot voor gezinsuitbreiding.
 
Toekan
De toekan krast ons toe.
 
Wereldwonder
Vrijwel iedereen kent de Niagara en Victoria watervallen. De Iguazú watervallen horen ook in dat rijtje thuis.

Wij bezoeken zowel de Argentijnse als de Brazilliaanse kant. Horen en zien vergaat je bij al dat watergeweld. En je wordt er ook nog eens erg nat van.
 
Bevroren
Cock heeft een nieuw filter aangeschaft: een 10-stops grijsfilter voor de kenners. Zo donker als een lasbril. Hiermee kan hij op klaarlichte dag sluitertijden tot wel 30 seconden gebruiken. En dat levert bevroren watervallen op. Mooi hé?
 
Zout
We zijn nu in Brazilië en maken een wandeling over zeer glibberige rode klei. Nauwelijks te doen. De Brazilianen doen dat anders. Die wandelen niet, maar stoken meteen de BBQ op.

Dit gezin was echter in mineur, want ze waren het zout vergeten. Uiteraard had Roelien zout bij zich. Nog nooit een familie zo verrast en blij gezien.
 
Curitiba
Brazilië is veel dichter bevolkt dan Argentinië en dat is te merken. Relatief kleine steden staan vol met wolkenkrabbers, zoals hier in Curitiba. Uit te spreken als Koeritsjiba.

Ook in het Engels spreken ze de t zo uit. City wordt dan sitsj. Het is even wennen.
 
Gurani
Van de ruim 215 miljoen Brazilianen zijn er nog ongeveer 960.000 van inheemse oorsprong. Misschien missen we het, maar in musea en ook op andere plekken of in gesprekken wordt er nauwelijks aandacht geschonken aan de oorspronkelijke inwoners en het kolonialisme. Dat was in Argentinië wel anders.

De Gurani zijn een inheems volk dat met wisselend succes iets probeert te bereiken voor de erkenning van hun taal en cultuur.
 
Jardim Botanica
We zijn nog steeds in Curitiba. Hier de botanische tuin met zijn bijzondere kas. Wezien hier veel planten die wij van het tuincentrum kennen, zoals geranium, anthurium, lobelia en gatenplant.
 
Krammen
We maken een wandeling naar de top van Anhangava. Slechts 1400 meter hoog en omschreven als makkelijk. Wij als laaglanders vonden het wel een uitdaging om met hulp van de krammen ons omhoog te trekken. Vooral niet achterom en omlaag kijken.
 
Strand
We gaan naar een eiland. Hier staan we op een schitterend zandstrand aan de Atlantische Oceaan. Niemand om ons heen. De enige manier dat je hier kan komen is door tientallen km’s over het strand te rijden. Een makkie voor ons.

Tot zover deze nieuwsbrief. We hadden ons heilig voorgenomen om het kort en bondig te houden. Maar het is hier gewoon te mooi om dat niet met jullie te delen. En ook nu weer: reacties van harte welkom via Signal, Whatsapp en email.
 

Happy New Year – Feliz año nuevo

Geplaatst op door

Amazone – deel 1

We zitten er bovenop!

Dit is de eerste nieuwsbrief van onze Amazone-reis. Oudejaarsavond hebben we Europa verlaten en we komen op nieuwjaarsdag in Zuid-Amerika aan. 
Met dank aan de techniek (big tech…) ontvangen jullie onze nieuwjaarswensen, op het moment dat wij signaalloos op 10km hoogte boven de Atlantische Oceaan vliegen. Wij smachten naar meer vrede, meer verdraagzaamheid en meer duurzaamheid. En op korte termijn een fatsoenlijke regering in Den Haag zou ook wel fijn zijn.

Acht maanden willen we weer rondtrekken in Uruguay, Brazilië, Guyana, Suriname, Peru en Bolivia. Je kunt van ons weer eens in de ongeveer 3 weken een nieuwsbrief verwachten.

Veel liefs vanuit (over een paar uurtjes) een zomers Zuid-Amerika!
Roelien en Cock.

NB: en op speciaal verzoek staan hieronder de 8 filmpjes die we van onze Patagonië-reis hebben gemaakt.

 
1 – Uruguay
Start van de Patagonië-reis van Cock en Roelien. Hun Mercedes-expeditietruck verschepen ze van Antwerpen naar Montevideo. Ze reizen door Uruguay. Eerst stad, stranden en zeeleeuwen. Daarna gaan ze het binnenland (vogels!) in totdat de grensrivier naar Argentinië wordt bereikt.
 
2 – Oost-Argentinië
Probleemloos gaan Cock en Roelien de grens over van Uruguay naar Argentinië. Tussen de wolkenkrabbers van Buenos Aires is de expeditietruck een speelgoedautootje. Aan de immense Pampa komt maar geen einde. In Valdes zien ze de eerste pinguïns en walvissen. Na 5000km staan ze aan de grens van Vuurland, maar nog lang niet bij het zuidelijkste punt van Argentinië. De wegen zijn een aanslag op mens en voertuig.
 
3 – Vuurland
In dit derde deel komen Cock en Roelien aan in het legendarische Vuurland. Hiervoor moet met een ferry de Straat van Magelhaen overgestoken worden. Vuurland is deels Chileens en deels Argentijns. Vrijwel geen mensen, vrijwel geen wegen, wel ontzettend veel wind. Ideaal gebied voor de koningspinguíns, dolfijnen en vele vogels. Cock loopt de Maraton del Fin del Mundo. Marathon van het einde van de wereld.
 
4 – Antarctica
Na lang wikken en wegen besluiten Cock en Roelien toch naar Antarctica te gaan. Het ongereptste continent dat we nog hebben. Met de relatief kleine Ushuaia varen ze naar het Antarctisch schiereiland. De gletsjers, pinguïns, zeeleeuwen en albatrossen zijn adembenemend. Op Palmer Station zien ze het wetenschappelijk onderzoek naar natuur en klimaat op Antarctica.
 
5 – Andes-Zuid
Na 10 dagen Antarctica is het even tijd voor het verwerken van de indrukken. Maar al snel trekken de gletsjers van de Andes de aandacht van Roelien en Cock. Zowel Argentinië en Chili beschermen die met enorm grote Nationale Parken. In Torre del Paine en Perito Moreno maken ze stevige wandelingen. In Chili rijden ze de beroemde Carretera Austral. Ook nu zijn de afstanden weer groot. Deze keer 4500km.
 
6 – Andes Vulkanen
Vulkanen zijn letterlijk de rode draad in dit zesde deel van de Patagonië-reis van Roelien en Cock. Crater Navidad is de indrukwekkendste. Die heeft een jaar lang lava laten stromen. Via de Pas van de Verlosser gaan zij op 3900 meter hoog weer eens van Argentinië naar Chili.
 
7 – Andes – heel hoog
Via de hoofdstad Santiago de Chile bereiken Roelien en Cock de Stille Oceaan. Maar al snel lonken weer de bergen. De duisternis en de droge lucht maken dit gebied heel geschikt voor grote sterrenwachten. En verder vinden ze hier de grootste bottenverzameling van dinosauriërs. Het hoogtepunt is de Paso Agua Negra van 4780 meter hoog. De truck is wat kortademig, maar haalt het makkelijk. Bizar mooi is het puimsteengebied van Piedra Pomez.
 
8 – Argentinië laaglandDit is het laatste deel van de Patagonië-reis van Cock en Roelien. De Andes laten ze achter zich en langzaam maar zeker komen ze op het niveau van de Atlantische Oceaan. Daar waar 8 maanden geleden de reis begon. Onderweg bezoeken ze Jezuïeten-kloosters. De Jezuïeten vonden het heel humaan om de originele inwoners te vermoorden. Dat was beter dan ze onder de wrede overheersing van de Spanjaarden te laten leven.

Vrolijker worden ze van de bezoeken aan zoutvlaktes en rotstekeningen. En indrukwekkend is hoe een land dat vele keren onder dictatuur heeft geleefd, nu een grote waarde toekent aan de Grondwet. Er is zelfs een museum voor. De truck blijft achter in Uruguay om er in 2026 weer mee verder te gaan.
 

Wordt vervolgd

Geplaatst op door

In mei 2025 hebben we onze BraVo achtergelaten op een kleine camping in Uruguay. De Zwitserse eigenaren zullen eens in de maand er een rondje meerijden. Begin 2026 gaan wij weer terug naar Zuid-Amerika en gaan dan Brazilië, Peru, Bolivia en Suriname bezoeken. Dit zal de Amazone-reis worden.

Wil je eerst onze hele Patagonië-reis, lezen? Neem dan even de tijd en begin hier.

Patagonië – deel 13

Geplaatst op door
Zonsondergang
Dit is de laatste nieuwsbrief van onze Patagonië-reis. Acht maanden na vertrek zijn we, als je dit leest, weer terug in Nederland. We missen nu al de stilte, de duisternis, de rust, de uitgestrektheid, de vogels, de zee, de bergen en natuurlijk ook de mensen.

Tijdens vele prachtige luchten en bloedrode zonsondergangen hebben we steeds nieuwe plannen gemaakt. Zo ook voor een vervolg op deze reis. Daarover straks meer. Eerst krijg je onze laatste belevingen en belevenissen.
 
Gran Hotel Viena
Het grootste zoutwatermeer van Zuid-Amerika – Laguna Mar Chiquita – heeft in sommige jaren een zoutgehalte van 30%. Dat zijn slechte jaren voor de vis, maar goede voor de flamingo’s.

Aan de oever ervan staat Gran Hotel Viena. Een hotel door Duitsers gebouwd in de jaren 1930. Er zijn geruchten dat na WO-2 Nazi’s hier een onderdak vonden. Nu is het vooral een vervallen hotel.
 
Amfi theater
Vlakbij Gran Hotel Viena ligt een amfitheater. Door hoge waterstanden van het meer is het overstroomd en nu verlaten. Het bijbehorende dorp is een stukje hoger weer opgebouwd.
 
Brandstichting
De makkelijkste manier om begroeid terrein om te zetten in akkerland is het in de fik steken. Dat gebeurt dan ook. Als er genoeg opbrengst is van soja, mais, sorghum, dan is er ook geld voor kunstmest en pesticides. Anders is na een paar jaar de grond uitgeput en moet het volgende stuk afgebrand worden.
 
Skeletten
We bezoeken Santa Fe la Vieja, het oude Santa Fe. Door de Spanjaarden gesticht in 1573, maar na 100 jaar bleek dat het transport over de rivier niet goed mogelijk was. Dus werd een nieuw Santa Fe 80km stroomafwaarts gebouwd. Met exact hetzelfde stratenpatroon.

Op de foto de graven onder de oude Fransiscanerkerk. De skeletten zijn niet meeverhuisd.
 
Museo de la Constitución
In dit museum was onze gids zeer verbaasd dat wij in Nederland geen Constitutioneel Hof hebben en er dus geen toetsing aan onze grondwet is. Voor een Argentijn – met actieve herinneringen aan de militaire dictatuur – is dat niet te bevatten. De zuilen voor het museum staan symbool voor de scheiding der machten: de wetgevende, de uitvoerende en de rechtsprekende macht.

Sinds wanneer hebben wij eigenlijk een grondwet in Nederland?
 
Make Argentina Gay again
We vertrokken toen Biden nog president was in de VS. Sinds Trump zagen we veel varianten op MAGA. En nu zelfs ook in Nederland in de aanloop van de komende verkiezingscampagne: Make Asylum Great Again.

Overigens was Argentinië 100 jaar geleden één van de rijkste landen ter wereld. Inkomens lagen op hetzelfde niveau als in de VS en waren hoger dan in Duitsland en Frankrijk. Nu staat het land op de 67e plek. Zou zo iets ook met Nederland of de EU kunnen gebeuren?
 
Paarden
We maken een prachtige struinwandeling in een klein nationaal park langs een diep uitgesleten rivier. Zowel wij als deze paarden struinen door het gebied.
 
Snelservice
Ineens horen we geratel bij een achterwiel. Eén wielbout afgebroken en de andere moeren zijn losgelopen. We zetten ze vast, rijden naar het eerste het beste dorp. Binnen een uur en tegen betaling van een paar tientjes hebben we 5 nieuwe bouten en kunnen we weer verder. Eigenlijk geen item waard in deze nieuwsbrief.
 
Capibari
Het lukt ons niet om de capibari’s in het wild aan te treffen. Dan maar in een capibari-opvangcentrum. Een soort Pieterburen, maar dan met heeeeel veeeeel ruimte.
 
Schildpad
Deze schildpad wandelt op een boomstam die in de rivier drijft.
 
Rio Uruguay
Ondertussen komen we bij de grens met Uruguay. De Rio Uruguay is de grensrivier. Hier staan we een paar nachten. ’s Morgens is het mistig boven de rivier als de vissers aan het werk gaan.
 
Salto Grande
In de Rio Uruguay hebben Argentinië en Uruguay 50 jaar geleden een grote waterkrachtcentrale gebouwd. Beide landen zijn er zeer trots op. Op de foto zie je de 7 turbines (gemaakt in de Sovjetunie) die voor de helft van de elektriciteit van Uruguay zorgen.
 
Stuwdam
En hier zie je van onderen naar boven de rivier, de stuwdam en het stuwmeer. Alles is enorm groot. En nog uit de tijd dat je niet moeilijk deed over het onder water zetten van dorpen en de aantasting van ecosystemen.
 
Matroeska’s
We volgen de Rio Uruguay stroomafwaarts en komen onverwachts in een Russische kolonie. Ruim 100 jaar geleden kwamen hier 600 Russen aan die als Russisch Orthodoxen op de vlucht waren. Hoewel iedereen Spaans spreekt, kan je hier nog steeds Russisch eten.
 
Fladderen en zoemen
Tijdens een wandeling houdt het maar niet op met zoemen en fladderen. Gelukkig is 1 foto gelukt.
 
Soja-oogst
Met 12 meter brede maaibalken wordt de soja-oogst binnengehaald en als sojaschroot (veevoer) naar China geëxporteerd.
 
Truck storage
En dan is het plotseling voorbij. Dat is op een camping in Colonia, circa 200 km vanaf hoofdstad Montevideo. Daar laten we de Bravo achter. We hebben wat roestplekken in de menie gezet, alles opgeruimd en schoongemaakt. De Zwitserse eigenaar van de camping zal eens in de maand een rondje rijden. Eind 2025 gaan we weer verder.

Dit is voorlopig even onze laatste nieuwsbrief. Afhankelijk hoe onze Fernweh zich ontwikkelt, gaan we weer snel terug naar Zuid-Amerika. Fernweh? Bijzonder is dat we in het Nederlands wel heimwee (een pijnlijk verlangen naar huis) hebben overgenomen van de Duitsers, maar niet Fernweh. De Vlamingen hebben wel een mooi woord voor dat pijnlijke verlangen naar reizen: wegwee.

Kort samengevat: we hebben genoten, ons verbaasd, veel geleerd, 20.000km gereden, honderden km’s gewandeld, 1 maraton gelopen, duizenden meters omhoog en omlaag gegaan, 80 GB mobiel internet gebruikt en 7318 foto’s gemaakt.

Wij beschouwen het halfjaartje hier in Nederland als een stopover. Eind van het jaar gaan we weer verder. Je krijgt bericht!
 

Terug naar home.

Patagonië – deel 12

Geplaatst op door

Rabobank
Tsja, waar beginnen we deze nieuwsbrief mee? De Rabobank! Wereldwijd heeft “onze” Rabobank een enorme invloed op het agro-industrieel complex. Ook hier in Argentinië wordt schaalvergroting, het gebruik van agrochemicals en genetische modificatie gefinancierd. De meeste producten mogen niet naar Europa vanwege de regelgeving, maar gaan naar China.
In een fotomuseum kwamen we dit fotoboek tegen. Waarin de Rabobank vooral als promotor van cultuur wordt gezien. Voor ons voelde dit best wel ongemakkelijk.

Pucara de Tilcara
Laten we verder gaan met het verleden. In Pucara de Tilcara zien we hoe ver voor de Spanjaarden een hoge mate van organisatie aanwezig was. Op een kruispunt van belangrijke wegen werd deze vesting opgebouwd. Onze gids vertelt enthousiast over de functies van gebouwen…
…en de offering van kinderen aan de goden. Hierdoor werden de goden gunstig gestemd en kwamen er mooie oogsten van het land. Zonder Rabobank zeg maar.

Steenbokskeerkring
We passeren de Steenbokskeerkring. De plek waar rond 21 december de zon niet zuidelijker gaat (zonnewende) en het startpunt is voor de noordelijke winter. Ons is niet duidelijk geworden of dat dan ook exact hetzelfde moment is dat de zuidelijke zomer begint.
Hier is een bouwwerk gemaakt dat dat uit moet beelden. Helaas is er bij het bouwen iets misgegaan en was er op 21 december niet de perfecte schaduw. Kan gebeuren.

Incacueva
We wandelen naar grotten met rotstekeningen. De daar wonende gids leidt ons rond en vertelt over vandalisme. Mensen kunnen het niet laten om ook hun eigen tekeningen te maken. Hij vindt het ook wangedrag dat de Spanjaarden hier tekeningen maakten van paarden. Voor de komst van de Spanjaarden waren hier immers geen paarden.
De echte tekeningen zijn veel ouder, maar helaas van slechtere kwaliteit, vandaar nu onze verspreiding van vandalisme. Sorry!

Slapende reuzen
Dit bizarre landschap is alleen maar goed te zien vanuit de lucht. Elke poging om dit in woorden te pakken, is gedoemd te mislukken. Vanuit onze luie stoel hebben we er uren naar zitten kijken. Met een wijntje erbij wordt het nog hallucinerender.

Natuurlijke brug
De volgende dag zijn we in dit gebied een wandeling gaan maken. De geologische processen zorgen niet alleen voor slapende reuzen, maar ook voor een natuurlijke brug. Het is  5 uur lopen, maar dan heb je ook wat. Ook hier is weer niemand, dus deze brug is er voor ons alleen. In het Spaans heet deze brug de Duivelsbrug: Puento del Diablo.

Garganta del Diablo
In de Duivelskloof maakt Cock ook eindelijk eens een selfie.

Roelien in Duivelskloof
Een stuk interessanter is natuurlijk Roelien in de echte kloof.

Kerken
We zitten in een vallei die doorloopt naar Bolivia. De Spanjaarden hebben hier een bijzondere stijl ontwikkeld om kerken te bouwen. Sober en toch elegant. Binnen hangen vaak schilderijen van de Spaanse veroveringen. Dat is dan weer wat minder religieus.

Exodus Jujuy
Zoals zo vaak in oorlogen is de gewone bevolking de dupe. Zo ook hier. Vrijheidsstrijders probeerden 200 jaar geleden de Spanjaarden te verdrijven, maar hadden daar meer dan honderd veldslagen voor nodig. De burgers kregen geen andere keus dan wegvluchten, hier bekend onder de naam van Exodus van Jujuy.

Bandera
Eén van de strijders voor onafhankelijkheid was Belgrano. Hij schonk Jujuy de eerste vlag (bandera) van Argentinië. Dat is de rechtervlag op de foto. Links de huidige vlag.

Maxima de tweede
Roelien staat hier te wuiven op het balkon van het gouverneursgebouw van Jujuy. Dezelfde plek waar ook onze Koningin Maxima heeft gewoven. Vermoedelijk had die iets meer publiek.

Ovenvogel
Formeel is zijn naam zelfs de roze ovenvogel. Hier met klei in zijn/haar bek om het nest verder af te maken. Het nest lijkt op een klei-oven.

Guirakoekoek
We blijven ons verbazen over al die vogels die voor de lens opduiken. Hier de Guirakoekoek. Een stuk kleurrijker dan de ovenvogel hierboven.

Toekan
De Toekan stond ook nog op ons verlanglijstje, bij voorkeur ergens in de vrije natuur. Maar hier alvast een eerste foto. In de stad op een hoogspanningslijn.

Mummie
Hoog in de Andes zijn drie mummies gevonden. Waarschijnlijk alle drie geofferd aan de goden. Voor de ouders was het een eer als je kind daarvoor geselecteerd werd. Iets wat wij ons moeilijk kunnen voorstellen. Toch?

Franciscokerk
Slechts zelden zijn we in het donker in een stad. Deze keer wel, In Córdoba. Bij deze de Franciscokerk by night.

Museum kwijt
Het gebeurt wel vaker dat we een museum willen bezoeken en dat de openingstijden gewijzigd zijn, of dat het “tijdelijk” gesloten is voor renovatie. Maar dit private museum over de inheemse bevolking leek helemaal van de aardbodem verdwenen. Uiteindelijk bleek dat de eigenaar overleden was en een deel van de collectie naar de (private) universiteit was gegaan.
Van een student “public relations” krijgen we een goede uitleg. Ze heeft zelf inheems bloed in de aderen en we voelen de passie. Het was de speurtocht waard.

El Rey
In Parque Nacional El Rey zijn de kuifseriema heel nieuwsgierig. Zelfs het boek over de Estancia El Rey willen ze lezen. Denken wij.

3 op een rij – deel 2
Weer drie vogels op een rij. Deze keer de Pluchekruingaaien. Die zijn meer dan nieuwsgierig, zeg maar gerust brutaal. Ze jatten zelfs het brood uit de hand van Roelien.

Majestueus
El Rey heeft een bevlogen geschiedenis. Het was een mooi oorspronkelijk bos, werd vervolgens gegeven aan een hoge officier in de onafhankelijkheidsoorlog, die maakte er een estancia met koeien van. En 50 jaar geleden werd het onteigend en tot Nationaal Park verklaard. En dus wandelen wij nu onder majestueuze bomen.

Nevelwoud
El Rey is een nevelwoud. Van boven af gezien spreken wij dan van een brocolibos. In het bos horen we soms geritsel en geblaas. De Poema?

Koeienwasplaats
Wij hebben er last van, maar de koeien ook. Het gaat dan om teken en vlooien. De estancia-koeien werden één keer per jaar door de koeienwasplaats gestuurd. Daar zaten middelen in om de vlooien en de teken te doden.

Roelienwasplaats
Roelien kiest zelf het water uit om te wassen. We voelen ons klef en plakkerig vanwege de vochtige hitte. En de muggen dwingen ons om kleding aan te houden. Dus een verfrissende duik is welkom.

9 juli 1816
Begin 19e eeuw was Spanje verzwakt door Napoleon. De Engelsen hadden dat al benut door Buenos Aires (even) over te nemen. De Argentijnen – vooral afstammelingen van Spanjaarden – zagen een kans tot onafhankelijkheid. Hierdoor hoefden ze geen belasting meer aan Spanje te betalen. De oorspronkelijke inwoners, de Indigenos, bleven “gewoon” onderdrukt.
Op de foto de zaal waar op 9 juli 1816 in Tucuman door 29 mannen de Acta de Independencia werd ondertekend.

Nunca Musk
Uiteraard houden de Argentijnen ook het wereldnieuws bij. Eigenlijk hadden wij onze namen er bij moeten schrijven. Nooit Meer Musk!

Suikerriet
Met het verbouwen van suikerriet was veel geld te verdienen. Eerst werd dat gedaan met de inzet van Indigenos. Later werden daar Afrikaanse slaven voor aangevoerd.

Eindeloos
Ook nu nog strekken de suikerrietplantages zich eindeloos uit. En machines doen het meeste werk. Deze monocultuur is gevoelig voor ziektes. Al een paar keer moest er overgeschakeld worden op een totaal andere soort suikerriet. De laatste keer was dat een soort met een veel hardere stengel en moesten alle machines versterkt worden.

Bio-ethanol fabriek
Om de marktprijzen stabiel te houden moet de overproductie weggewerkt worden. Dat gebeurt hier in een bio-ethanol fabriek.

Gemengd
Spaanse mannen verwekten, al dan niet na een huwelijk, kinderen bij de Indigenos of Afrikaanse slaven. Ook Indigenos en slaven mengden. In een museum wordt dat in tientallen plaatjes verbeeld.

Zonder koppeling
Gelukkig zaten we niet in de bergen toen de bediening van de koppeling afbrak. Nu hoefden we maar 80km over een redelijk vlakke weg te rijden. Dat betekent: auto in een middenversnelling zetten, starten en gaan. Zo haalden we toch nog 40 km per uur.
Het lassen was snel gebeurd.

Blijven lachen
Argentinië heeft een nieuw akkoord met het IMF en krijgt miljarden. In ruil daarvoor moet Milei verder met saneren. Wij zijn 2 keer de pineut: we krijgen hierdoor minder pesos voor een euro en vanwege de dalende koers van de dollar (Trump) is alles hier al duurder geworden. De Argentijnen hebben daar bovenop nog de pech dat hun inkomen of persioen niet meestijgt. Als ze al werk blijven houden.
En toch blijven lachen!

Jesús María
De Jezuïeten bouwden in 150 jaar een machtig imperium op. Op 6 estancia’s rondom Córdoba werd met inzet van slaven geld verdiend om de Jezuïeten-universiteit in Córdoba (Argentinië!) te laten groeien. De Koning van Spanje voelde zich bedreigd en joeg in 1767 alle Jezuïeten Zuid-Amerika uit.
Wij bezoeken Jesus Maria, één van die zes estancia’s. Je ziet dat de kerk niet af is, er is geen altaar. En dat kwam omdat de kerk nog in aanbouw was in het jaar 1767, het jaar dat de “pragmatische sanctie” van kracht werd.

Prijslijst
Voor de prijs van 1 molen had je 6 slaven. De Jezuïeten vonden dat best duur, dus werden voor de gevaarlijke klussen Indigenos ingehuurd. Als die gewond raakten, of erger, dan was dat geen verlies van kapitaal.

Jorge Mario Bergoglio
Deze Jezuïeten-student studeerde en woonde in Córdoba van 1960 tot 1969. Paasmaandag 2025 stierf hij als Paus Franciscus.

Week van rouw
Overal in Argentinië hingen de vlaggen halfstok. Er was een rouwperiode van 7 dagen afgekondigd. Veel Argentijnen hebben een dubbel gevoel bij “hun” paus. Het wordt niet begrepen dat hij nooit als paus een bezoek heeft gebracht aan Argentinië.

Stadsgids
In Córdoba doen we weer een free tour, deze keer met Valeria. Een bijzonder enthousiast persoon, die in de tour een dansmoment heeft ingebouwd. En verder weet ze heel veel te vertellen over de geschiedenis van de stad, zoals je hierboven hebt kunnen lezen.

Startblokken
En dan hier de afsluiting van deze nieuwsbrief: Flammie 9 en Flammie 14 komen los uit de startblokken. Ook wij moeten langzaam maar zeker gaan denken aan een terugkeer. Dat stemt best wel treurig, en tegelijkertijd is het heel leuk om jullie weer in het echt te gaan zien!
En net als trekvogels, keren wij weer terug naar Zuid-Amerika. In onze volgende – en laatste van deze reis – nieuwbrief vertellen we daar meer over.
Stuur vooral een berichtje in onze laatste moeilijke weken hier.

Ga verder naar deel 13 – de laatste nieuwsbrief vanuit Patagonië.

Patagonië – deel 11

Geplaatst op door
Comfortzone
Hierbij onze herfstnieuwsbrief, of zo je wilt de Paasnieuwsbrief. Dank voor jullie reacties op de 200-dagen-nieuwsbrief! Sommigen van jullie raken er door geïnspireerd en willen (weer) gaan reizen. Voor anderen ligt dat wat wij doen ver buiten hun comfortzone. In ieder geval lezen jullie de nieuwsbrief goed. En dat is voor ons weer een reden om ook deze keer te pogen weer kwalitatief goede stukjes aan te leveren. Veel leesplezier weer.

En blijf ons vooral je meningen, opmerkingen en vragen sturen via Signal, Whatsapp, email of hoe dan ook.
 
Humboldt Pinguïn
Aan de Chileense kust van de Stille Oceaan ligt een eilandje waar een kolonie Humboldt Pinguïns zit. Het leek ons leuk om een nieuwe pinguïnsoort te zien. Dus wij er met de boot heen. Blijkt dat de kolonie vrijwel uitgestorven is door de vogelgriep. In plaats van honderden paren, zien we 7 individuen. Heel triest.
 
Zeester
Op een andere plek – nog steeds aan de Pacific – gaat het beter met de vogels. Hier een meeuw die net een zeester uit het water heeft gevist. Pech voor de zeester, want die heeft verder weinig vijanden. Wel loopt een jonge zeester het risico opgepeuzeld te worden door een volwassen zeester. Kannibalisme dus.
 
Laatste groen
We verlaten de kust en gaan weer richting de Andes. In een zijdal maken we nog een mooie wandeling door het laatste groen. Bruggetjes zijn er uiteraard niet, dus gewoon door het water naar de overkant.
 
Hoog en droog
Hoe noordelijker we komen, hoe hoger en droger de Andes wordt. Dit is onze zesde (grens)oversteek door de Andes en dat wordt ook meteen de hoogste. Vegetatie is er nauwelijks meer en de kale rotsen hebben alle kleuren van de regenboog.
 
4465 meter
In het niemandsland tussen Chili en Argentinië maken we een wandeling naar de voet van een gletsjer. We hebben geen hoogteziekte, maar op deze hoogte neemt ons bloed nog maar 60% van de zuurstof op ten opzichte van zeeniveau. En dat merken we toch wel. Zeker als we omhoog gaan. Gelukkig is er de beloning van een prachtig uitzicht.

Vreemd dat de meeste overlanders gewoon doorrijden en niet – net als wij – de tijd nemen voor een wandeling en voor de overnachting op 4000 meter.
 
4762 meter
Ook de Bravo heeft last van zuurstoftekort. We schatten in dat we de helft van het motorvermogen kwijt zijn. Vooral in de lage toerentallen hebben we nauwelijks trekkracht. Dus moeten we steeds zorgen dat we voldoende toeren draaien, dan gaat het prima, maar wel wat langzamer.

Overigens blijkt onze BraVo voor Europa te zijn gemaakt. En daar gaan ze/we er vanuit dat je niet hoger komt dan 2500 meter. Zo blijkt ook de (Duitse) dieselkachel van Webasto moeite te hebben met opstarten. Hij doet het wel gelukkig. ’s Nachts vriest het.

En ook bijzonder: de luchthoorn klinkt erg astmatisch boven 3000 meter. Te weinig tegendruk.
 
5051 meter
De Paso Internacional Agua Negra is precies de grens. Hoger gaat de BraVo hier niet komen. Cock gaat nog wel een stukje hoger en bereikt de Cerro Gabriela Mistral op 5051 meter. Laten we zeggen dat het een adembenemende wandeling was.

Als je goed kijkt – of inzoomt – dan zie je de BraVo 300 meter lager staan. Roelien leest daar de Volkskrant, want er is hier SOS-wifi via Starlink. 
 
Onaards
We dalen weer duizenden meters af en komen in een soort maanlandschap. In het regenseizoen spoelt het water tonnen zand weg. Elk jaar is het weer een verrassing waar je wel en niet door de kloven kan lopen. Ook wij lopen een paar keer vast op weggespoelde delen.
 
Ischigualasto
Oefen maar even op het uitspreken van de naam van dit Nationaal Park. Voor veel mensen een tongenbreker, vandaar dat vaak gesproken wordt over de Valle de la Luna (de Maanvallei). Dit is zo’n beetje de belangrijkste vindplek voor botten van dinosaurussen. Beroemd is de vleesetende Herrerasaurus Ischigualstensis van 230 miljoen jaar oud. Maar botten zijn zo kaal, vandaar deze artist impression van de buitenkant.

Stof om over na te denken: als 66 miljoen jaar geleden de asteroïde een paar minuten eerder de Aarde had getroffen, dan was ie in de diepe oceaan terecht gekomen en niet in de Golf van Mexico. En dan waren de dinosaurussen niet uitgestorven en was de evolutie heel anders verlopen.
 
Versteende varen
De omstandigheden zijn hier ook goed voor fossielen. Hier een versteende varen.
 
Aangroeibol
Meestal als je zo’n soort stenenveld ziet, dan denk je aan lavabommen: stenen die met kracht uit een vulkaan zijn gekomen. Hier zijn het echter steenbollen, waar rond een kern laagjes mineralen zijn afgezet.

Hoe dat precies werkt, is ons echter in de (Spaanstalige) uitleg niet duidelijk geworden. Zijn de stenen hier aan de oppervlakte aangegroeid, of juist diep in de grond onder hoge druk en temperatuur? Wij weten het niet. Sorry!
 
El Hongo
Wat we wel weten is dat deze pilaar van rode zandsteen is en zijn bestaan te danken heeft aan een hardere steen bovenop. Hierdoor lukte het de regen niet om de beschutte zandsteen weg te spoelen. Door de vorm wordt deze pilaar El Hongo – de Paddenstoel – genoemd.
 
Petroglyfen
Het Nationaal Park Talampaya bestaat uit hoge rotswanden van rood zandsteen, rode kliffen genoemd. Ideaal spul om rotstekeningen in te maken. Sommigen zijn duizenden jaren oud en laten tekeningen van rivieren zien, daar waar het nu kurkdroog is.
 
Kwetsbaar
Sommige mensen vinden het lollig om hun eigen tekeningen naast – of zelfs door – de petroglyfen te maken. Daarom mag je er nu niet meer zonder gids naar toe. De hoge wanden zijn prachtig om te zien. Eigenlijk niet goed over te brengen via een foto. Ook bijzonder is de lange echo die op sommige plaatsen optreedt.
 
Reuzencactus
Of mini-Roelien. Zie maar.
 
Zandduinen
De geologie verrast ons steeds weer. Zonder waarschuwing vooraf maken de bergen plaats voor zandduinen. We maken er een wandelingetje, waarbij de wind onze huid zandstraalt.
 
Spinnen
Ineens is er een klein museumpje in een dorpje. We krijgen er een rondleiding en Roelien mag/moet spinnen. Blijkbaar niet iets voor mannen. Na verloop van tijd heeft Roelien een mooi bolletje lama-wol.
 
Vicuña
Er lopen in Zuid-Amerika vier kameelachtigen rond: Guanaco, Lama, Alpaca en de Vicuña. De laatste zie je op de foto. Vanwege de lieve blik, wordt de vicuña (m/v!) ook wel de Prinses van de Andes genoemd.
 
Wit puimsteen
Puimsteen bevat veel lucht en drijft daardoor op het water. Hier staan we in een wit puimsteenveld. Voor ons bijzonder, want wij kennen alleen zwart en rood puimsteen dat uit een vulkaan is geblazen. Deze witte puimsteen is uit een vulkaan gestroomd, zoals lava dat doet. Een bizar landschap!
 
Flamingo
We zien regelmatig grote groepen flamingo’s. Vooral in ondiepe meertjes vinden ze makkelijk voedsel.
 
Kriebels
Kan een flamingo ook jeuk hebben en gaat ie dan krabben?
 
Kleurrijk
Hoeveel landschapskleuren passen er op één foto? De lava is zwart, op de achtergrond de witte puimsteen, groene weides, een meer met rood sediment, een bruine spoelvlakte en een blauwe lucht voor de finishing touch.
 
Mummie
In een klein museum treffen we een mummie aan. Het is een vrouw die circa 500 jaar geleden leefde. Haar lichaam is op natuurlijke wijze gemummificeerd. Door het droge en warme klimaat hier gaat dat vanzelf. Ook het museum heeft geen klimaatbeheersing. Een paar open ramen is voldoende.

Heel bijzonder om zo het lichaam, de huid en de kleding te zien van iemand die 500 jaar geleden leefde. Heel anders dan de mummies die we in Egypte zagen. Het voelt persoonlijker.
 
Goud
De hoogvlakte van Noordwest-Argentinië (Altiplano of puna) zit vol met mineralen en kent al eeuwen veel mijnbouw. Ondertussen zijn er ook veel mijnen gesloten, uitgeput of economisch niet rendabel. We bezoeken het verlaten mijnbouwstadje Incahuasi waar tot 60 jaar geleden goud werd gewonnen.
 
Vos
Aan de rand van een zoutmeer – een salina – brengen we de nacht door. Een vos vindt dat blijkbaar wel interessant en blijft om ons heen cirkelen.
 
Viaducto
Honderd jaar geleden had Argentinië één van de beste en langste spoorwegen ter wereld. Zowel voor het vervoer van passagiers als van goederen. Het Viaducto de la Polvorilla was daar onderdeel van. Het is in Italië gemaakt en per schip, trein en vrachtauto hierheen vervoerd en opgebouwd. In die tijd was het een huzarenstukje, zeker omdat het op 4200 meter hoogte ligt. Bij de eerste proefrit zakte het viaduct 10 cm in, maar dat bleek geen probleem.

Nu rijdt er 1 keer per week een toeristentrein over.
 
Salinas Grande
We zijn elke keer weer verrast als we zien dat een Kurzhauber juist ingezet wordt voor het zware werk. Hier zien we er verschillende die de hele dag op en neer rijden om zout op te halen en naar het depot te brengen.
 
Goed zout
En ook onze eigen Kurzhauber gaat het zout op. De zoutvlaktes op de hoogvlakten zijn ontstaan door tectonische activiteit. Het is dus geen zeezout. Het is een dikke laag. In het regenseizoen (januari en februari) komt er een laagje water op het zout en dan kan de verdamping weer beginnen. Er wordt schoon keukenzout gewonnen en (veel meer) industriezout.
 
Fracking
Lithiumzout zou je fout zout kunnen noemen. Het zit dieper dan het gewone zout en wordt deels gewonnen door fracking. De chemicaliën vervuilen echter het grondwater en daar zijn de inwoners niet blij mee. Lithium is nodig voor de energietransitie en zit vooral in accu’s. Meer dan de helft van de wereldvoorraad lithium zit in de lithiumdriehoek van Argentinië, Chili en Bolivia.

Op de foto zie je vrachtwagens die met elkaar een mobiele fracking fabriek vormen.
 
Panfluit
Argentinië is niet overal het land van de tango. Hier in het noorden is er ook een grote invloed van Bolivia. Je hoort dat ook op straat: veel panfluiten. En je ziet het in muurschilderingen. Met op de achtergrond natuurlijk weer fraai gekleurde bergen.

Hiermee sluiten we onze Paas- danwel herfstnieuwsbrief af.
 

Ga verder met deel 12.

Patagonië – deel 10

Geplaatst op door
200 dagen
We zijn vandaag precies 200 dagen op reis. Sommige lezers vragen zich af of we ooit nog terugkomen. Is 200 dagen lang? We komen hier regelmatig reizigers tegen die al 2 of 3 jaar of zelfs 10 jaar niet meer in hun thuisland zijn geweest. In kennismakingsgesprekken vertellen wij dat we pas 6 maanden onderweg zijn. En we beseffen ons ook drommels goed dat het een luxe is om de tijd, het geld en de gezondheid te hebben om dit te doen.

Lang verhaal kort: het lijkt er op dat je ons in mei weer in Nederland kunt verwachten. En dat is precies wat we beloofd hebben: we komen weer terug na het eerste kievitsei van 2025.
 
Spirituele kloof
We beginnen deze nieuwsbrief aan de oostkant van de Andes, Argentinië dus. We lazen ergens in de spelonken van internet een oud verhaal dat in Huayquerias een mooie kloof is. Uiteindelijk bleek dat te kloppen, maar we moesten eerst een heel eind door een droge rivierbedding hobbelen waar niet echt een weg was. De kloof zelf was voor auto’s afgesloten, maar we konden lopend makkelijk om het hek heen. De wanden torenen tientallen meters loodrecht boven ons uit. Vogels kunnen er veilig nesten bouwen. Mapuche-krijgers gebruikten de kloof om zich spiritueel voor te bereiden op de strijd. Maar nu zijn wij de enige aanbidders van dit natuurschoon.

Later bleek dat de kloof ondertussen privaat bezit is en dat je er in het weekend met crossmotoren en quads doorheen kunt. Dat hebben we gelukkig gemist.
 
Spin in kloof
In diezelfde kloof vergaten we soms om ook omlaag te kijken. Ineens flitste er iets zwarts langs onze voeten. Een grote spin. Later zagen we een opgezet exemplaar in een natuurmuseum. Het is de Arañas Pollito – de kippenspin. Volgens de museumdirecteur ongevaarlijk. Maar misschien leest zij haar eihgen bordjes niet: ” De beet van de kippenspin heeft een verlammende werking.”
 
San Martin
Zo rond 1820 trok José de San Martin ten strijde tegen de Spaanse overheersers. Vanuit Argentinië trok hij op meerdere plekken de Andes over en verdreef de Spanjaarden uit Chili en Peru. Door zijn toedoen zijn de onafhankelijke Zuid-Amerikaanse staten zoals we die nu kennen, ontstaan. Hij wordt overal vereerd als de grote bevrijder. 17 augustus is zijn nationale feestdag.
 
In het spoor van
In de buurt van het San Martin museum volgen wij een stuk van de route die het leger van San Martin volgde. Best een stevige trekking. Deels gaat het door cactusstruiken.Bij het verwijderen van een cactusvrucht uit Cock’s been bleek dat de stekels kleine weerhaakjes hebben.
 
Druiven snoeien
Rond Mendoza wordt veel wijn geproduceerd, vooral rood. Denk aan Merlot en Malbec. Dus staan er veel druivenstruiken. Gek genoeg zie je er vrijwel niemand werken. Hier is een man bezig om wat druivenstruiken te snoeien, maar dat is alleen bij de poort. Hij vertelt dat het meeste werk door machines wordt gedaan en dat hij nu alleen de druiven bij de toegangspoort wat mooier maakt voor de toeristen die hier wijn komen proeven.
 
Irrigatie
De druiven groeien hier in een woestijnklimaat. Het zeer voorspelbare weer zorgt voor goede oogsten en een lage ziektedruk. Het is dan ook relatief makkelijk om biologische wijnen te maken. De droogte zorgt er wel voor dat er zwaar geïnvesteerd moet worden in irrigatiesystemen. En je moet waterrechten hebben. Land zonder waterrechten is niets waard en ligt er verdord bij (links op de foto).

Op de achtergrond zie je de Andes, de bron van het water.
 
Paso Cristo Redentor
Op deze 3700 meter hoge pas staat een Christusbeeld om de vriendschap tussen Argentinië en Chili te vieren. Het beeld staat exact op de grens.

We maken de foto vanuit de verlaten barakken van de Chileense Carabineros.
 
Afdaling
Na 2 nachten op deze mooie – en best wel koude – pas zetten we de afdaling naar Chili in. De grensformaliteiten doen we 20km verderop op een comfortabele 2200 meter hoogte.
 
Santiago
We dalen nog verder af en komen op 500 meter in het hete en droge Santiago. In en rond de hoofdstad van Chili wonen 7 miljoen mensen, zo’n 40% van alle Chilenen. Wij komen op zondag aan en blijven er 3 dagen. We doen alles op de fiets en heel bijzonder was de zondag. Dan zijn namelijk de grote wegen autovrij gemaakt en is er alle ruimte voor fietsers, joggers, skaters en gezinswandelingen. De maandag erna rijden er weer gewoon auto’s, 6 rijen dik.

Eind van de dag genieten we van optredens en een biertje op het Plaza de Armas.
 
Pinochet
De herinnering aan de militaire dictatuur van 1973 – 1989 leeft hier nog volop. In een modern museum worden alle feiten gepresenteerd. Je mag zelf bedenken of je Pinochet goed of slecht vindt. Er is ook een theorie die zegt dat Pinochet (met steun van de CIA) er voor gezorgd heeft dat Chili geen Sovjet-staat is geworden. Nu zijn er “slechts” 3000 doden. Als communistische staat hadden dat er veel meer kunnen zijn.

Indrukwekkend zijn de wanden waarop de foto’s hangen van verdwenen of vermoorde Chilenen.
 
Black out
En toen viel ineens in heel Chili de stroom uit… Wij waren net van plan een pre-Colombiaans museum (de periode voordat Columbus in Amerika landde) te bezoeken, maar dat is nu natuurlijk gesloten. De metro staat ook stil, dus de mensen moeten nu lopend naar huis. Bus of taxi heb je niets aan, want ook het bovengrondse verkeer staat stil. Gelukkig kunnen wij op de fiets en door de parken makkelijk terug naar de BraVo.

Later bleek dat in Santiago de noodtoestand was uitgeroepen en er een avondklok was ingesteld. We vonden het al wat stilletjes…
 
Valparaiso
Een heel andere stad is Valparaiso. Een moderne en progressieve stad. Barstenvol met muurschilderingen, die regelmatig aangepast worden aan de actualiteit.
Chili is zeer alert op de scheiding der machten. In Santiago zagen we dat al in de fysieke afstand tussen regering en de rechterlijke macht. Het parlement zit in Valparaiso om dat nog verder te benadrukken.

Op de corruptie-index scoort Chili een stuk beter dan bijvoorbeeld Spanje of Italië. En als je het echt weten wil: Nederland heeft al 10 jaar een dalende score…
 
Pacific
Het is een tijd geleden dat we aan de kust stonden. Hier staan we aan de Pacific, de Stille Oceaan. Lekker koel na het landklimaat van Santiago. En natuurlijk veel vogels en andere dieren.
 
Zeeleeuwen
Een volgende nacht aan de Pacific brengen we door op gehoorafstand van een eilandje. Dat zit bomvol zeeleeuwen. En die maken echt 24 uur per dag lawaai. Een heerlijk lawaai, dat wel.

Op de foto zie je bij zonsondergang dat de zeeleeuwen zeer alert zijn op de gieren.
 
Quesos de cabra
Hoe breng je onder de aandacht dat je geitenkaas verkoopt? Gewoon door de huid van een geit over je hek te hangen. En zo weten wij waar we heerlijke geitenkaas kunnen kopen.
 
Zeewierboer
Wij wisten het niet, maar ze bestaan echt: zeewierboeren. José en Ivonne zijn dat en zijn zelfs lid van een zeewierboercoöperatie. Wij fietsen toevallig bij ze langs en krijgen behalve hun mooie verhalen te horen ook nog vis te eten.

Dit zijn de leuke spontane contacten. Via whatsapp blijven we daarna nog met elkaar verbonden.
 
Vissers
We blijven maar aan de kust hangen. Nu bij een vissershaventje vlakbij een wetland. Een waar vogelparadijs in dit woestijngebied.
 
Zwarte scholekster
En in dat paradijs zien we deze Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster een slakje verorberen.
 
Steltlopers
En een paar meter verder staan wat steltlopers, ook bezig met voedsel verzamelen. Het zijn de geelpootruiter (ja, die met de gele poten) en de Amerikaanse steltkluut (roze poten).
 
Stabilisatorstang
Even een dagje onderhoud aan de BraVo. Door al het getril op de onverharde wegen moeten we nieuwe rubbers voor de stabilisatorstang. Het is even wat werk om die eruit te krijgen, maar het lukt. Nadat we ook nog speling uit een voorwiel hebben laten verwijderen en 2 nieuwe banden hebben laten komen, zijn we weer helemaal top in orde.

Overigens lagen de nieuwe Michelin banden die we via internet bij een soort Chileense Kwikfit kochten, al 14 jaar in het magazijn. Onze oude banden zijn nieuwer…
 
Europese sterren
Beter gezegd: Europese Sterrenwacht. We bezoeken de ESO, de European Southern Observatory. In La Silla staan ruim 20 telescopen, waarvan één Nederlandse. Dit deel van Chili is zeer geschikt voor sterrenwachten vanwege gemiddeld 300 wolken- en stofloze nachten per jaar.
 
Alle hoeken
We zien 2 telescopen van dichtbij. Het zijn gigantische apparaten die zeer nauwkeurig gericht kunnen worden. De telescoop zelf kan alles tussen recht vooruit kijken en recht omhoog. En verder kan het hele telescoopgebouw draaien.
 
Tot slot
We laten de sterren nu even los en verlaten de kust. We bereiden ons voor op de zesde Andespassage. Weer een stuk hoger dan de vorige. Lees er alles over in de elfde nieuwsbrief.

Dus in mei zijn wij weer terug. En zoals het er nu naar uitziet gaan we eind 2025 of begin 2026 weer verder. Brazilië, Paraguay, Bolivia en Peru zijn dan zeer waarschijnlijk de doelen. De BraVo laten we achter in Uruguay.
 

Ga verder met deel 11.