Doorsteek Eerst een opwarmertje. Wij hebben een kort filmpje gemaakt van het eerste stuk van de doorsteek door het Amazonegebied. We zullen ongeveer een maand nodig hebben om van de Atlantische Oceaan naar de Stille Oceaan te gaan. Je gaat daar meer over lezen, maar kijk nu eerst: https://youtu.be/MHpFINRGx0I

Guyane Française We beginnen met het natuurschoon tijdens een wandeling In La Savane-Roche. Een bijzondere plek, omdat er hier in het regenwoud miljoenen jaren oude gesteenten aan het oppervlak liggen. En daar mogen wij gewoon overheen wandelen.

Primair bos De sentier Molokoï gaat door ongerept primair bos. Je ziet dan ook heel veel verschillende soorten bomen. Hier is een gezonde verhouding tussen de kruin (boven), de kruidlaag (midden) en de kruiplaag (bodembedekkend). Op deze manier blijft de dunne grondlaag op zijn plek en kan het woud zijn eigen regen produceren.

Grafurn In de hoofdstad Cayenne bezoeken we een museum dat de verhalen vertelt over de inheemse volken. Als je goed kijkt zie je op de grafurn 2 oren, 2 ogen en een neus. Hiermee werd de herinnering levend gehouden aan de overleden persoon.

3% ontbossing In Frans Guyana is nu 3% ontbost (het groene deel op de kaart). De Fransen beschermen hun provincie goed. In de andere 2 Guyana’s zijn er grote bedreigingen van goudwinning, bauxiet en olie.

Rode Ibis Het is een toevalstreffer. We komen eind van de middag aan bij ons overnachtingsplekje aan de Fleuve Kourou. Mooi rustig en gelukkig wat wind voor afkoeling en tegen de muskieten. En dan blijkt er elke paar minuten een groep rode ibissen terug te komen van hun eetplek. Dat is genieten.

Montagne des Singes Op de Apenberg is wel regen, maar zijn er geen apen. Er is geen uitzicht. Ook zo’n wandeling is een ervaring.

Ariane Ons Europees ruimtecentrum van de ESA bevindt zich in Frans Guyana. We krijgen er een rondleiding. De Arianeraket wordt hier in elkaar gezet en brengt van alles – behalve mensen – de ruimte in. Sinds kort zijn de Russen niet meer welkom. Die lanceerden hier hun satellieten met de Soyouzraketten.

Rotstekeningen De eerste mensen kwamen vanaf 60.000 jaar geleden vanuit Azië via de toen bevroren Beringstraat naar Amerika. Daarna duurde het nog een poos voordat ze in Zuid-Amerika waren.  Er is weinig bekend van de eerste bewoners. En de rotstekeningen die we hier zien, blijken ook pas een paar duizend jaar oud te zijn. Er is nog veel te onderzoeken.

Tortue Verte Zeeschildpadden hebben het moeilijk. Door de stijgende zeespiegel komt er steeds minder strand beschikbaar waar ze hun eieren kunnen leggen. Wij hebben geluk. Precies op de plek waar wij staan – en waar we schildpadden hadden verwacht – komt er begin van de nacht een lokale gids voorbij. Hij wijst ons op een schildpad (de groene zeeschildpad van 250kg) die nu bij hoogwater een plek voor haar eieren aan het zoeken is. De eerste poging mislukt, omdat er een grote tak op haar route ligt. De tweede keer lukt wel. Als eenmaal het eieren leggen begonnen is – 100 stuks! – dan laat ze zich door niets meer afleiden en mogen we dichterbij komen. We zien letterlijk de eieren uit haar lichaam komen. Dat we dit allemaal mogen meemaken, is wel heel bijzonder.

Strafkolonie Napoleon vond het maar niets dat gevangenen in Frankrijk gevangen zaten. Beter was het om dat ver weg te doen. En zo werd er in Saint Laurent du Maroni een strafkolonie (film Papillon) opgezet. De gevangenen moesten hun eigen gebouwen neerzetten en later hebben ze de hele stad gebouwd. Na vrijlating moesten ze nog steeds in Frans Guyana blijven. Omdat ze geen huis en geen inkomsten hadden, kozen sommigen ervoor om weer terug de gevangenis in te gaan. Cock mag even ervaren hoe het ligt op de harde bank en met een slot om je enkel.

Gemeenteraadsverkiezingen Er mag gestemd worden voor het gemeentebestuur. Wij krijgen een rondleiding in het stemlokaal in het gemeentehuis. Ook hier niet digitaal, maar met slechts 4 partijen is het wel makkelijker te organiseren en te tellen dan bij ons. De dag erna is er blijdschap dat de ruk naar (extreem)rechts niet heeft plaatsgevonden.

Bacterie We denken even dat Cock malaria heeft. Maar het is de Acinetobacter Baumanii die de koorts, vermoeidheid en plasproblemen veroorzaakt. Er zijn 3 dagen in het ziekenhuis nodig om hier achter te komen. De eerste dag brengt Cock in een soort vliegtuigstoel door. Anderen moeten daar ook de nacht op doorbrengen.  Cock heeft het geluk dat ie daarna op de gang in een bed mag liggen. Frans Guyana is toch niet helemaal Europa…

Naar Suriname We steken de Maronne / Marowijne over naar Nederlands Guyane. Suriname dus. De veerboot is niet de grootste die we ooit gehad hebben.

Moiwana We komen binnen in Oost-Suriname. Van oudsher het gebied van de Marons, de eerste gevluchte slaven. Nog steeds wonen hier mensen met een sterke wil en die weten hoe te (over)leven in de jungle. Nadat Desi Bouterse de macht greep in 1980, ontstond hier het verzet onder leiding van Ronnie Brunswijk. Het leger van Desi Bouterse deed van alles om Brunswijk te pakken te krijgen. Dat is nooit gelukt. Wel is er op 29 november 1986 een slachting aangericht onder de inwoners van Moiwana. Hier kwamen 38 burgers bij om.

ABOP Politieke partijen zijn hier heel erg aan personen gebonden en soms ook nog aan etnische groepen. Ronnie Brunswijk (bijnaam Bravo…) is ook nu nog de leider van de ABOP, de Algemene Bevrijdings en Ontwikkelings Partij. Hier heeft Ronnie een auto geschonken aan een kerk.

Mariënburg We brengen een bezoek aan de nu verlaten suikerplantage Mariënburg. Na afschaffing van de slavernij werd de suikerproductie op gang gehouden door uitgebuite contractarbeiders. Die kwamen in 1902 in verzet. “Ons” koloniale leger doodde 16 mensen om de opstand neer te slaan.

Frederiksdorp Ooit waren er 600 plantages in Suriname. Voor de slaven een hel, voor de plantagehouders, de Zeeuwen, de Amsterdammers en het Koningshuis zeer lucratief. Frederiksdorp is nu zowel een all-in-resort als een herinneringsplek aan die tijd. Met een bevlogen gids volgen wij de Boni-trail. Boni is de zoon van een door de plantagehouder verkrachte slavin. Al zwanger vluchtte zij het oerwoud in. Boni groeit op in de jungle en wordt een belangrijke strijder tegen de slavernij. Tijdens de trail krijgen we een zeer levendig beeld van de onmenselijke lijfstraffen, zoals de Spaanse bok. Voor de leesbaarheid gebruiken wij hier de term “slaven” in plaats van “tot-slaaf-gemaakten”. Dit is in lijn met wat sommige musea ook doen.

1975 In Fort Nieuw Amsterdam bij Parimaribo zien we de route naar de onafhankelijkheid van Suriname. Joop den Uyl was in Nederland de trekker. In Suriname was niet iedereen blij met dat voorstel. De vrees was dat de balans tussen de verschillende etnische groepen verstoord zou raken.  Maar uiteindelijk stemden alle politieke partijen er mee in. Johan Ferrier was gouverneur van Suriname tot de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975. Daarop werd hij de eerste president van de republiek Suriname.

Geelkruinkwak Er zijn in Suriname maar weinig plekken waar je echt bij de Atlantische Oceaan kan komen. Moeras en mangrovebos zitten vaak in de weg. Hier lukt het wel en zien we deze Geelkruinkwak met zijn wilde haren.

Veel apen Wat meer het binnenland in, zien we regelmatig apen. Hier de doodshoofdaap.

Werkbezoek Eén van de redenen om Suriname te bezoeken is om een apotheekreünie te houden. Rita, Judith en Roelien hebben tientallen jaren met elkaar samengewerkt in de Bijlmerapotheek. En nog steeds is er ruim voldoende gespreksstof.

School Judith leidt ons rond door Parimaribo. Daar komen we ook langs haar oude school, waar zij het apotheekwerk heeft geleerd.

Culturu TV Vlak bij het Presidentieel Paleis worden we overvallen door een cameraploeg. Zonder veel voorbereiding gaat de camera meteen lopen en “mogen” we vragen beantwoorden. Later blijkt dat ze niets plakken en knippen. Kijk zelf maar even vanaf 38 minuten.

Brokopondo Suriname had veel bauxiet, de grondstof voor aluminium. In de tweede wereldoorlog waren de Verenigde Staten erg afhankelijk van Surinaams bauxiet om vliegtuigen te kunnen bouwen. Er waren dan ook Amerikaanse militairen in Suriname om die belangen te verdedigen. Later kwam de bauxietwinning in handen van multinationals. Die bouwden de Brokopondo-stuwdam en -centrale. Vrijwel alle elektriciteit werd gebruikt voor de aluminiumproductie. De gewone Surinamer had er weinig profijt van. Wel ging een groot stuk regenwoud verloren.

Van top naar eiland Voormalige heuveltoppen zijn in het stuwmeer nu eilandjes. Daar wonen mensen en/of zijn in gebruik als luxe toeristenresorts. En dat moet wel bevoorraad worden natuurlijk.

Kikker Tijdens een wandeling op de Brownsberg komen we deze kikker tegen. De Brownsberg is een vreemde combinatie van natuurpark, concessiegebied voor bauxiet en illegale goudwinning.

Zo iets We doen een poging om een binnendoorroute te nemen verder het binnenland in. Alles is echter omgewoeld. Er staan geïmproviseerde tenten waar gezinnen in wonen. Bij zo’n tent moeten we keren, omdat verder gaan met de BraVo echt gekkenwerk wordt. We maken een babbeltje met een vrouw in een hangmat. Op de vraag of ze hier hard aan het werk zijn en wellicht iets met goud doen, is het antwoord: “Zo iets”. Waarschijnlijk zijn zij met een al dan niet met corruptie verkregen vergunning bezig met kleinschalige goudwinning, hier afgekort tot KG. Een Chinees bedrijf als ZiJin doet aan GG, grootschalige goudwinning. Dat doen ze met een slogan erbij: “Mining for a better society”. (De Chinese invloed is een aparte nieuwsbrief waard.  Ze betalen de infrastructuur, zijn de baas over grondstoffen, hangen overal camera’s op en vrijwel elke supermarkt is Chinees.)

Bigi Pan Eigenlijk wilden we een paar dagen het binnenland in. Dat lukte niet echt. Een gesloten nationaal park, een veel te dure boottocht en eigenlijk wilden we liever even het regenwoud uit. Toen zagen we Bigi Pan. Een natuurgebied vlakbij de kust met heel veel vogels en andere dieren. Dat gaan we doen. Twee dagen met een overnachting in een ecolodge op het water. Randy is onze gids voor deze dagen.

Ecolodge We blijken de enige bewoners van de ecolodge te zijn. Dat is wel heel prettig. Niet dat we er vaak zijn, want we doen in die 2 dagen 6 uitstapjes met Randy en zijn boot. Hier even snel een fotootje als bewijs dat we in de ecolodge zijn.

Snavel Normaal ziet Roelien aan een vogelsnavel wat voor voedsel er in gaat. Deze is een raadsel. Het is overigens de Grote Ani.

Specht Ja, een specht, maar welke? Het is de Gestreepte Helmspecht.

Flamingo Om precies te zijn: de Caribische Flamingo.

Kaaiman We doen een avondtour. Een speurtocht naar lichtgevende ogen. Hier de Kaaiman.

Boomslang Nog steeds donker. Deze slang verraadt zich ook door zijn ogen. Het is de Kleine oranje boomboa.

Van waar ook We gaan ondertussen Suriname verlaten. Met pijn in ons hart. Voor ons zit de mentaliteit van dit mooie land in de spreuk: “Hoe wij hier ook samenkwamen”. Waren we in Nederland maar zover.

Goede Vrijdag Suriname in leverde ons een dag vertraging op door het Islamitische Suikerfeest / einde Ramadan. Suriname uit willen we op de donderdag voor Goede Vrijdag doen. Helaas missen we net de laatste boot. En Goede Vrijdag wordt er niet gevaren. Dus 2 nachten hier wachten totdat zaterdag de overtocht gemaakt kan worden.

Guyana Het voormalige Brits Guyana heet nu gewoon Guyana. We blijven links rijden. Ons eerste overnachtingsplekje in Guyana is meteen het laatste plekje aan de Atlantische Oceaan. Vanaf nu zetten we koers naar de Stille Oceaan. Dwars door de Amazone. Pijnpuntje is wel dat door de nachtelijke regen we niet meer wegkomen. Rijplaten en wat graafwerk lossen dat weer op.

1763 Dit monument in Georgetown is gewijd aan de slavenopstand in 1763. Dit deel van Guyana stond toen onder Nederlands gezag. In eerste instantie wonnen de slaven deze opstand. Er waren 6000 slaven tegen 350 Europeanen. Maar Nederland liet versterking komen en uiteindelijk werd de opstand bloedig neergeslagen. Er volgenden vele executies. En in 1764 waren 1800 slaven gedood.

Linden Ook in Guyana was volop bauxiet. Hier in Linden wordt er nog steeds wat gewonnen. De glorietijden boden aan 6000 mensen werk, nu nog aan 600.

Dukoo Ook in Linden ontmoeten we Dukoo. Hij is een biologische boer die ook graag vertelt over zijn community. We hebben een paar zeer aangename uren bij hem doorgebracht.

Laatste nacht De 3 Guyana’s hebben ons zeer positief verrast. We zijn er dan ook langer gebleven dan we gepland hadden. Daardoor is ook deze nieuwsbrief langer… De laatste nacht staan we (uiteraard) in het regenwoud. Deze keer vlakbij een asfaltcentrale en zandgroeve om de weg (eindelijk) te asfalteren. Voor ons hoeft dat niet, want dan kan iedereen er rijden.   In de volgende nieuwsbrief gaan we verder met de doorsteek door het Amazonegebied. En hopelijk kunnen we dan ook berichten dat we de Andes hebben gehaald. We zijn erg toe aan bergen en uitzicht. En aan een ander klimaat. We hebben nu wel even genoeg tropische vochtige hitte gehad. Dit is geen klacht!

Drempel Dank weer voor de fijne reacties. Het lijkt wel alsof er met elke nieuwsbrief van ons er ook een oorlog bijkomt. Toch denken we dat het stoppen met onze nieuwsbrieven niet leidt tot het stoppen van de oorlogen. Was het maar waar! Onze beslommeringen zijn gelukkig van een veel kleinere orde. Zo hebben we te maken met drempels. Vaak onverwacht en niet aangegeven. Tijdens het rijden is dat ons meest gebruikte woord: “HOBBEL!” Als we niet op tijd weten te remmen, dan ligt achterin alles op een andere plaats dan waar we het opgeborgen hadden. Het levert in ieder geval geen schade op.

Regenwoud Het beste kan je de hele Amazone overzien vanaf een satelliet. Google Maps doet dat. Wij bekijken het vanaf iets lager en dan zie je ook wat terug van de grote verscheidenheid aan bomen. Er kunnen op 1 km2 300 verschillende bomen voorkomen.

Waterwegen De meeste wegen in het regenwoud zijn waterwegen. Zo nu en dan lukt het om met de BraVo bij het water te komen. Hier is dat bij een klein vissershaventje (zie je het Bravootje?). We waren van harte welkom! Communiceren is wel met handen en voeten. Hoe verder van de hoofdweg, hoe minder Portugees.

Muggenjacht Voor de zonsondergang moest Cock toch even naar buiten. Prachtig om te zien, maar ook het perfecte muggentijdstip. We zitten hier in malariarisicogebied, dus we proberen de BraVo muggenvrij te houden. Lukt aardig.

Ventilator We waren al langer op zoek naar een ventilator. Het is vaak eind van de dag nog 30 tot 32 graden binnen. Wat verkoeling is dan lekker. En hier vonden we eindelijk een ventilator op 230V. De meest gebruikte spanning is hier 127V en dat hebben we niet aan boord. We hebben 5V USB, 12V, 24V en dus 230V. De mensen in de winkel vonden het allemaal zo bijzonder dat we 50% korting kregen, zij het apparaat in elkaar gezet hebben en per se op de foto wilden. Zien we bij de mediamarkt nog niet gebeuren.

Jamaica Nee, we zijn niet ineens in het Caraïbisch Gebied, maar in het Braziliaanse Jamaica. Het gaat dus over reggaemuziek. São Luís telt meer dan 200 radiola’s; dat zijn geluidsteams met DJ’s en een enorme hoeveelheid versterkers en geluidsboxen. Wij kunnen helaas alleen het museum bezoeken, maar er zijn ook tours met optredens en dans.

Paraplustraat Het straatbeeld wordt hier zeer gedomineerd door paraplu’s. Hetzij tegen de regen, hetzij tegen de zon. Het inspireerde een kunstenaar.

COP 30 De 30e Klimaatconferentie van de Verenigde Naties was nog maar een aantal maanden geleden in Belém. Belangrijk thema was tropisch bosbehoud: de Amazone dus ook. Resultaten waren teleurstellend: geen afbouw van fossiele brandstoffen (waardoor Venezuela en Iran belangrijke doelen blijven voor sommige leiders). Wel is er een potje geld van 12 miljard beloofd aan landen die het hardst worden getroffen door klimaatverandering. En nu zijn wij in Belém.

Mag ik overvaren? Om aan de noordkant van de Amazone te komen moet je ruim 500km varen. Er zijn heel veel ferry’s. Degene die wij uitgezocht hebben, is alleen te bereiken via smalle straatjes. Past allemaal net. Het “haventerrein” is een modderige vlakte. Na wat onderhandelen komen we uit op een goeie prijs. De helft minder dan we al eerder online aangeboden hadden gekregen. Daar dachten ze steeds dat we een zware vrachtauto waren. We kunnen op het terrein overnachten totdat de boot morgen komt. Tijd genoeg om de stad in te gaan. We staan zo ongeveer in het centrum.

Cerveja Belém ligt dus aan de zuidoever van de Amazone. Het is een grote stad waar meer mensen heentrekken dan de stad aankan. Aan het eind van de markt wordt een biertje gedronken. Wij schuiven erbij aan en terwijl op het tentdoek boven ons de regen klettert, proberen wij het gekoelde biertje op te hebben voordat het ook lauw is geworden. Je krijgt je bier hier in een flessenkoeler en je deelt je literfles zodat er weer snel een nieuwe koude aangevoerd kan worden.

Achteruit De boot heeft maar 1 laadklep waar je met de auto op en af kan (dachten we toen nog, daarover later meer). Dus ook de lange vrachtauto’s moeten ter plekke keren. Veel gemanoeuvreer, maar het lukt allemaal. En dan nu 26 uur varen met 1 nachtelijke tussenstop.

Waterleven De mensen leven hier op de overgang tussen bos en water. Zover wij zien worden hier selectief enkele bomen gekapt en blijft het regenwoud volledig in stand. Dus geen grootschalige ontbossing voor landbouw. Eigenlijk gebeurt dat alleen op plekken die goed over land te bereiken zijn. Goede wegen zijn een ramp voor het regenwoud.

Biesbosch Soms denken we dat de Biesbosch een schaalmodel van de Amazone is. Hier is alles zoveel groter, indrukwekkender en kleurvoller.

Hangmat We vroegen ons al af waarom er zoveel hangmatverkopers in de haven waren. De goedkoopste tickets hebben geen hut, maar een recht om je hangmat op te hangen. Hebben wij ook, maar ja, dan blijft het bed in de BraVo leeg. En snurkers zijn niet onze favoriete buren. Maar misschien hoor je dat niet, want de hangmaaten hangen boven de machinekamer.

Beste plek Als we weer opstaan, is het water weer wat breder. Je ziet dat we mooi vooraan staan. Goed uitzicht, zon op de panelen en zo’n beetje de stilste plek aan boord.

Grootsnavelstern Vogels laten zich wel zien, maar lastig fotograferen. Hier toch een stern.

Schaarbek En er trok een vlucht Amerikaanse Schaarbekken langs. Ook fraai.

Santana En dan bereiken we onze eindbestemming Santana. Tot onze verbazing leggen we gewoon langszij bij een ponton aan. Er gaan wat hekken weg en er worden 2 zware rijplanken aan de zijkant neergelegd. Voetgangers en de kleine auto’s kunnen er zo – met wat moeite – af. Na een uurtje gaan we weer varen. Ondertussen pikkedonker. We varen een half uur een rivier op en bij een brug kan de grote laadklep omlaag en mogen de vrachtauto’s er af. Blijkt gewoon het normale patroon te zijn. Wisten we niet.

Macapa We zijn hier precies op de evenaar. Het voetbalstadion van Macapa heeft daar precies de middenstip. Grappig toch? Het levert wel een vraag op: is het tijdens een wedstrijd op de ene speelhelft zomer en op de andere winter?

Remmen Macapa is ook zo’n beetje de laatste grote stad in Brazilië voordat we Frans-Guyana in gaan. Een goede plek om nog wat reparaties aan het remsysteem te doen. We willen de lekkende hoofdremcilinder vervangen en een wielremcilinder. Daar hebben we 2 dagen voor nodig.

100km op de motor Dus gaan we met de gedemonteerde onderdelen op stap. De monteur en Cock gaan Macapa in en bij de derde winkel hebben ze beet. Daar zijn de onderdelen op voorraad. Er kijkt hier niemand naar typenummers of zo. Je laat zien wat je hebben wilt en dan komen ze wel of niet met iets terug uit het magazijn. Er waren 2 tochtjes nodig. Ruim 100km achter op de motor. Cock zit toch liever in de BraVo in dit verkeer. Belangrijkste: de BraVo remt weer als een tierelier! Het Google translate afscheidscitaat van de garagehouder willen we ook graag met jullie delen: “Het was een groot genoegen jullie hier te ontmoeten en ik ben heel blij, oké? Dit is iets dat ik de rest van mijn leven met me mee zal dragen, deze ontmoeting met jullie.“  En met een dikke omhelzing nemen we afscheid.

Stonehenge Nee, we zijn nog steeds in Brazilië. Amazone Stonehenge bestaat uit 127 blokken van graniet. Functie en ouderdom is onbekend. Eén steen is zo geplaats dat ie op de kortste dag – 21 december – vrijwel geen schaduw geeft.  Een andere steen heeft een cirkelvormig gat waar op 21 december gedurende lange tijd de zon doorheen schijnt en een ander steen belicht.

Brug De meeste bruggen bestaan hier uit 2 dikke boomstammen van oever naar oever, daar haaks worden dikke planken opgelegd en dan nog 2 setjes van 2 of 3 planken in rijrichting. Als het 2 setjes van 2 planken zijn en dicht bij elkaar liggen, dan is de brug geschikt voor pickups. Zoals hier op de foto zijn het 2 setjes van 3 planken en breed genoeg voor ons. Dus vertrouwen wij erop dat de brug sterk genoeg is.

Laatste overnachting Het laatste stuk Brazilië uit is 110km onverhard. Met veel bruggen zoals hierboven. We hebben daar ook onze voorlopig laatste Braziliaanse overnachting. Gewoon aan de kant van de weg. Er komen nog een paar auto’s voorbij voordat het echt donker wordt.

Boom Deze boom is net gaan liggen. We hoeven hem niet weg te lieren. We kunnen erlangs, dan wel overheen. Binnen een paar uur zal ie wel opgeruimd zijn door de Braziliaanse Rijkswaterstaat.

Oiapoque De Oiapoque is de grensrivier tussen Brazilië en Frans-Guyana. Hier gaan we de brug over en zullen de komende nieuwsbrief in de 3 Guyana’s zijn: Frans-Guyana, Suriname en (voormalig Brits-)Guyana. Bedankt weer voor jullie aandacht en laat vooral iets horen. Vinden we leuk!

Eindeloos Dank voor jullie reacties weer. En blijkbaar is er behoefte aan wat meer tekst dan in de vorige nieuwsbrief. Daar gaat ie: Brazilië is 200 keer zo groot als Nederland en is in oppervlakte ietsiepietsie kleiner dan de 27 landen van de Europese Unie. De afstanden zijn hier enorm en zowel de kwaliteit als hoeveelheid wegen is hier een stuk lager dan wij gewend zijn in Europa. Zomaar even wat feiten. De Brazilianen zijn voor ons heel vriendelijk en hulpvaardig. Regelmatig komt het voor dat als we ergens wildkamperen er toch nog iemand op een moto of quad langskomt om te vragen of we iets nodig hebben.  Soms liggen er gewoon  avocado’s of mango’s op de bumper, zonder dat we gemerkt hebben dat iemand ze bracht. Kortom: een fijn en veilig land om doorheen te reizen. Deze nieuwsbrief beschrijft verder een paar steden, de slavencultuur en onze omgang met de vochtige hitte.

Soldaat sprinkhaan Eindelijk hebben we in dit vleesland een full time planteneter gevonden: de soldaat-sprinkhaan. Zover wij weten is deze sprinkhaan geen vernietiger van oogsten zoals in Afrika gebeurt.

São Paulo Ooit door de Portugezen gesticht, en nu is São Paulo de grootste stad van Brazilië, met voorsteden erbij meer dan 20 miljoen inwoners.  Echt mooi vinden we de stad niet. We bezoeken een paar musea en doen een tour met een gids. Wat opvalt zijn de vele daklozen. Die liggen soms voor de kolossale koloniale gebouwen. Een groot contrast.

Quilombo Fazenda Ook na afschaffing van de slavernij waren de voormalige slaven niet zomaar echt vrij. Op deze fazenda – soort boerderij – probeerden ze een nieuw bestaan op te bouwen. In dit geval maalden ze meel met hulp van een watermolen.

Fort Paraty Dit voormalige Portugese fort was een belangrijk pakhuis voor goud, koffie en slaven. Alsof het 3 soorten goederen zijn… Zelfs na afschaffing slavernij werden hier nog illegaal slaven aan wal gebracht. Vooral door de Westindische Compagnie (WIC) van “ons”.

Carnaval in Rio Uiteraard doen we ook vrolijke dingen. Hoe dichter bij Rio de Janeiro, hoe meer het carnaval zich opdringt. Wat je op de foto niet hoort, is de oorverdovende muziek. Vooral het live geluid van de vele trommelaars mag er zijn.

Cristo Redentor Christus de Verlosser doet niet aan carnaval en staat vanaf zijn 700 meter hoge positie minzaam al sinds 1931 over de stad uit te kijken. Met meer geluk dan mazzel hebben we in Rio en goed en relatief rustig overnachtingsplekje gevonden. Zelfs met uitzicht op Cristo.

Gids Rafael Ook in Rio doen we een free tour van Guruwalk. Wij zijn daar echt fan van. Deze keer hebben we de enthousiaste Rafael. Hij vertelt leuke anekdotes, zoals over de burgemeester van 100 jaar terug die in een prijsvraag graag zijn ontwerp voor een nieuw theater wilde laten winnen. Maar ja, dat kan je niet maken als burgemeester. Vervolgens won zijn zoon…

Brigadista We zijn in een bijzonder Nationaal Park aan de kust aangekomen. Eigenlijk niet toegankelijk, maar we krijgen een rondleiding van de dienstdoende brigadista. Hij is brandwacht en laat ons eerst vanaf de uitkijktoren – met gammel hekje op hoogste plateau – het gebied zien. Doordat de oceaan steeds zand afzet, zijn er zoetwatermeren ontstaan. Dat levert bijzondere vegetatie en dieren op. Hij laat ons sommige vruchten eten. Geen flauw idee wat het waren. Eentje was zeer smaakloos en de ander zeer zuur.

Zand weg Opeens was het zand weg van de zandweg. Zeer los zand, een steile overgang naar het strand en het gewicht van de BraVo bleken geen goed combinatie. Gelukkig was er in een dorpje vlakbij hulp te vinden. Er wordt 10m3 zand ter stabilisatie aangebracht en daarna kunnen we onszelf lostrekken met onze eigen lier. De graafmachine dient als anker. Voorlopig zullen we niet meer vastrijden in de duinen. We gaan vanaf nu 3000km door het binnenland. Rode modder is daar meer de uitdaging, vooral als het nat is.

Goudmijn In Ouro Preto bezoeken we een voormalige goudmijn. De Portugezen lieten de inheemse bevolking en slaven het goud delven en vroegen dan een belasting in goud. Op het eind liep dat op tot 100%. Met de huidige goudprijs is er voor ongeveer 4 miljard euro naar de koning van Portugal gebracht.

H*in*k*n Wij proberen zowel in Nederland als op reis een bepaald merk bier te vermijden. Maar soms zijn er plaatsen waar ze geen rekening houden met ons trauma.

Lobeira Na de vorige foto snel even wat blauws. Van de Lobeira om precies te zijn. Zoals bekend een lid van de nachtschadefamilie, zoals ook de aardappel en tomaat.

Diamantmijn Hier werd 55kg diamant gewonnen in minder dan een eeuw. Wij wisten niet dat bij bewerking, het slijpen van de facetten en het polijsten, 60% van het materiaal verloren gaat. Wisten jullie wel zeker?

Wandeling Bij temperaturen die overdags vaak de 30 graden voorbijgaan, is het slecht wandelen voor ons. En dan ook nog een zeer hoge luchtvochtigheid. We lopen al wekenlang klam rond. Een douche geeft 2 minuten frisheid. Ook hier starten we daarom om 6 uur ’s morgens om naar een waterval te gaan.

Cachoeira da Famaça Oftewel de Waterval van de Rook. Het water stort 380 meter naar beneden en door de altijd aanwezige wind verstuift het water tot een rookgordijn. Prachtig om te zien. Om het zonder drone te zien, moet je liggend over een rand de diepte in kijken. Hebben we ook gedaan, maar echt relaxed lig je er dan niet bij.

Tangare De vogels komen er deze reis wat bekaaid van af. We willen jullie geen herhalingen voorschotelen. Maar deze kaneeltangare heb je volgens Roelien nog niet gezien.

Boswandeling Dat is dan wel weer het mooie van een regenwoud: ze hebben er veel woud. We maken een boswandeling. De hekken staan er om koeien en stieren in hun eigen gebied te houden. Wij kunnen wel klauteren.

Kapucijnaap Deze aap is een zeer intelligent wezen. Als je niet oppast ben je je telefoon kwijt en gaat ie zitten appen met al je vrienden. Dus mocht je een slim bericht ontvangen vanaf bijvoorbeeld Cock zijn nummer, dan is dat niet van hem.

Ribbelzand En dan zit de binnenlandroute er op. We zijn weer bij de oceaan. Aan de noordkust gaan we naar het beroemde Parque Nacional dos Lençois Maranhenses. Een paar maanden per jaar zijn daar prachtige azuulblauwe meren tussen de duinen. En dat is niet als wij er zijn… Maar ook de duinen zijn prachtig. De wind maakt fraaie ribbels.

Duin en water En we zien zelfs toch nog wat water bij de duinen. Levert vervremende plaatjes op. Vinden wij tenminste.

Barbeiro Met de vochtige hitte hier is het wel lekker om geen dichte vacht te hebben. Hier wordt Cock gekortwiekt. Ondertussen zijn we in de buurt gekomen van de monding van de Amazone. Vergeet even onze rivierdelta (de grote rivieren, jaja) qua maat. Deze monding is 330km breed en telt ontelbare eilanden. Geen bruggen uiteraard. Binnenkort gaan we de monding varend oversteken. Is 26 uur varen. Maar eerst nog 1200km daarheen rijden – dat betekent hier “in de buurt”. Opmerkingen, vragen, enzovoorts blijven welkom!

Oud en Nieuw Daar zijn we weer! Met weinig praatjes en veel plaatjes brengen we jullie weer op de hoogte van dit stuk van onze reis van kust tot kust. Oudejaarsdag 2025 stapten we in het vliegtuig. Boven Zuid-Algerije vlogen we 2026 in. In de Airbus van ITA Airlines bleef het oorverdovend stil. 5 over 12 kregen we wel een bodempje prosecco in een plastic bekertje. Feliz Años! Door een technisch probleem heeft niet iedereen onze eerste Amazone-nieuwsbrief gekregen. Die is nu ook te lezen op de website.

Zweetdruppels In Buenos Aires – 32 graden overigens –  bleek dat aankomen op nieuwjaarsdag ook nadelen heeft. Geld wisselen lukt met veel moeite. Minder bussen naar de stad. We moeten echter wel 30km overbruggen naar onze AirBnB. 2 bussen en 2 uur later zijn we er. Althans volgens Google Maps. Die zit echter 800 meter fout. Gelukkig kunnen we een steekkarretje lenen om onze 55 kg spullen te vervoeren. De dag erna nemen we de ferry naar Uruguay. Zit Google Maps weer fout. Verkeerde terminal. Verschil van 4km. Deze keer pakken we een taxi, anders missen we de boot.

Weer bij elkaar. 7 maanden geleden lieten we de BraVo achter bij Suzanne en Ruedi. We vermoeden dat de BraVo ook blij is ons weer te zien. Alles is prima in orde en na een paar uur de startaccu’s opladen via de zonnepanelen kunnen we starten. De dag erna reorganiseren we alles, vullen de watertanks en beginnen aan onze Amazone-reis!

Corned beef Ons eerste uitje in Uruguay is de voormalige vleesfabriek van Frey Bentos. Gesloten sinds 1979, maar wel Unesco-erfgoed. Op het hoogtepunt werden in 1 dag door 4000 arbeiders 2000 koeien verwerkt en in blikjes gedaan. Naar verluid werd slechts één ding niet gebruikt van de koe: het loeien.

Miljonair Vorig jaar kostte het nog 1000 euro om miljonair te worden in Argentinië. Deze keer lukt het al voor 600 euro. De inflatie is stug doorgegaan. In Nationaal Park El Palmar maken we onze eerste wandeling. Vroeger stond Argentinië vol met palmbomen, maar voor de veeteelt en het verbouwen van (onze) soja zijn ze vrijwel allemaal gekapt. Hier staan ze nog. Het Nationaal Park is er zelfs voor opgericht om de Yataypalmen te beschermen.

Capibara Het is warm en de capibara’s nemen regelmatig een duik in het water. Dat levert een mooie glimmende vacht op. Hij wordt ook wel waterzwijn genoemd en is het grootste knaagdier ter wereld. Hij weegt net als Cock 67kg.

Viscacha De viscacha is een nachtdier en komt dus pas in het donker tevoorschijn. Hij sleept van alles naar zijn hol. Wij hadden een paar balkjes onder het trapje liggen en die waren ineens verdwenen. Gelukkig waren ze te zwaar om helemaal naar het hol te brengen en lagen ze maar 10 meter van de Bravo vandaan.

Zwarte gieren Het is te merken dat zwarte gieren hier geen natuurlijke vijanden hebben. Ze blijven rustig zitten als Cock ze van dichtbij op de foto zet.

Varaan Zuid-Amerika staat bekend om zijn enorme soortenrijkdom. Dat zie je in deze nieuwsbrief terug. Deze keer een varaan. Die ligt vaak ergens op het pad te zonnen.

Arroyo Palmar Cock wil nog wat drone foto’s maken van de rivier die door El Palmar stroomt. Op de kaart is te zien hoe die mooi meandert. Het is wel een wandeling van 5km in de hitte. Een beetje jaloers denken we aan jullie in Nederland, waar op dat moment sneeuw ligt.

Brulaap Alweer een Nationaal Park: Iberá. Hier zien en horen we in de schemering de brulapen.

Geen brand Nadat we de apen hebben bekeken, krijgen we een prachtige zonsondergang. Wat je hier ziet is dus geen uitslaande brand in een chemisch industriecomplex.

Laguna Iberá Met schipper William gaan we het meer op. Hij weet de mooiste plekjes te vinden. Hieronder een paar indrukken.

Amazone ijsvogel Dit is het vrouwtje. Iets minder kleurrijk dan het mannetje. Maar wel goede schutkleuren zo in de boom. Net als de Engelse naam kingfisher, verwijst zijn Spaanse naam – pescador – naar zijn geweldige visserscapaciteiten.

Muskuseend Meer pracht en praal rond de ogen kom je niet snel tegen.

Kaaiman De tanden van de kaaiman zien er nogal bedreigend uit. Maar verder beweegt het beest nauwelijks.

Atlantische Woud Ook dit deel van de Amazone – het Atlantische Woud – moet het hebben van veel neerslag. Dat is te merken. We hebben ons net 70km over een modderweg gesleurd en dan komt de volgende dreigende lucht er aan. Gelukkig zitten we dan alweer op een wat hardere ripio weg.

San Ignacio De Jezuïeten zijn hier ook volop bezig geweest met het bekeren van de oorspronkelijke bewoners. Slechts 3 Jezuïeten waren hier de baas over 4000 indiginos. Zij kregen hier meer welvaart en onderwijs dan ze in de jungle kregen. In ruil daarvoor moesten ze katholiek worden en veel werk verrichten.

Douche Wij maken er geen gebruik van, maar het is hier gewoon om een elektrische douchekop te hebben en die dan met natte handen met de schakelaar aan te zetten. Levensgevaarlijk.

Vlinders Hadden we al iets gezegd over de enorme biodiversiteit hier? Deze keer vlinders.

Reiger En een zilverreiger die zijn nest vergroot voor gezinsuitbreiding.

Toekan De toekan krast ons toe.

Wereldwonder Vrijwel iedereen kent de Niagara en Victoria watervallen. De Iguazú watervallen horen ook in dat rijtje thuis. Wij bezoeken zowel de Argentijnse als de Brazilliaanse kant. Horen en zien vergaat je bij al dat watergeweld. En je wordt er ook nog eens erg nat van.

Bevroren Cock heeft een nieuw filter aangeschaft: een 10-stops grijsfilter voor de kenners. Zo donker als een lasbril. Hiermee kan hij op klaarlichte dag sluitertijden tot wel 30 seconden gebruiken. En dat levert bevroren watervallen op. Mooi hé?

Zout We zijn nu in Brazilië en maken een wandeling over zeer glibberige rode klei. Nauwelijks te doen. De Brazilianen doen dat anders. Die wandelen niet, maar stoken meteen de BBQ op. Dit gezin was echter in mineur, want ze waren het zout vergeten. Uiteraard had Roelien zout bij zich. Nog nooit een familie zo verrast en blij gezien.

Curitiba Brazilië is veel dichter bevolkt dan Argentinië en dat is te merken. Relatief kleine steden staan vol met wolkenkrabbers, zoals hier in Curitiba. Uit te spreken als Koeritsjiba. Ook in het Engels spreken ze de t zo uit. City wordt dan sitsj. Het is even wennen.

Gurani Van de ruim 215 miljoen Brazilianen zijn er nog ongeveer 960.000 van inheemse oorsprong. Misschien missen we het, maar in musea en ook op andere plekken of in gesprekken wordt er nauwelijks aandacht geschonken aan de oorspronkelijke inwoners en het kolonialisme. Dat was in Argentinië wel anders. De Gurani zijn een inheems volk dat met wisselend succes iets probeert te bereiken voor de erkenning van hun taal en cultuur.

Jardim Botanica We zijn nog steeds in Curitiba. Hier de botanische tuin met zijn bijzondere kas. Wezien hier veel planten die wij van het tuincentrum kennen, zoals geranium, anthurium, lobelia en gatenplant.

Krammen We maken een wandeling naar de top van Anhangava. Slechts 1400 meter hoog en omschreven als makkelijk. Wij als laaglanders vonden het wel een uitdaging om met hulp van de krammen ons omhoog te trekken. Vooral niet achterom en omlaag kijken.

Strand We gaan naar een eiland. Hier staan we op een schitterend zandstrand aan de Atlantische Oceaan. Niemand om ons heen. De enige manier dat je hier kan komen is door tientallen km’s over het strand te rijden. Een makkie voor ons. Tot zover deze nieuwsbrief. We hadden ons heilig voorgenomen om het kort en bondig te houden. Maar het is hier gewoon te mooi om dat niet met jullie te delen. En ook nu weer: reacties van harte welkom via Signal, Whatsapp en email.